Ποια είναι η αρχαιότερη πόλη της Ελλάδας;

Written by

Πέρασε καιρός και η γη άρχισε να κατοικείται από ανθρώπους, αφού οι μεγαλύτερες και οι μικρότερες θεότητες, οι δυνάμεις και οι μορφές του σύμπαντος, οι αρχέγονες παρουσίες της ζωής ένιωθαν αδιάκοπα το κίνητρο του έρωτα και της αναπαραγωγής. Αλλά η επιλογή κάποιου μεταξύ των αθανάτων είχε γίνει αυστηρά επιλεκτική. Σύμφωνα με τον Παυσανία (2, 15,5), οι τοπικοί μύθοι ανέφεραν ότι ο πρώτος άνθρωπος που κατοίκησε την Αργολίδα ήταν ο Φορωνέας, γιος του θεού-ποταμού Ίναχου και της νύμφης Μελίας.

Ο Ίναχος είχε επιλεγεί ως κριτής στη διαμάχη μεταξύ της Ήρας και του Ποσειδώνα για την κατοχή της περιοχής και προφανώς, εκτιμώντας τους συναισθηματικούς δεσμούς της θεάς με τη γη που είχε φιλοξενήσει το πρώτο αγκάλιασμα με τον άντρα της, αποφάσισε υπέρ της. Από τότε η Ήρα τύγχανε ιδιαίτερης λατρείας στο Άργος. Ο Ποσειδώνας όμως πήρε πολύ άσχημα την αποτυχία που ματαίωνε τις φιλοδοξίες του να κατακτήσει ένα ζωτικό χώρο στη στεριά. Μια ανάλογη ήττα υπέστη και αλλού, όπως μαρτυρεί το πρώτο επεισόδιο της αθηναϊκής μυθολογίας. Εκμεταλλευόμενος την ιδιότητά του ως βασιλιά της θάλασσας και όλων των υδάτων, ξέρανε τον Ίναχο και τον κατάντησε ένα χείμαρρο που γεμίζει νερό μόνο την εποχή των βροχών’ και η τιμωρία επεκτάθηκε σ’ ολόκληρη την περιοχή του Άργους, το οποίο η lλιάδα (Δ, στ. 171) περιγράφει με το επίθετο «πολυδίψιον» .

Στο ίδιο εδάφιο, ο Παυσανίας αναφέρει ότι ο Φορωνέας «ο γιος του Ινάχου, συγκέντρωσε πρώτος τους ανθρώπους σε κοινωνικό σύνολο. Πριν οι οικογένειες ζούσαν σποραδικά και μόνες. Ο τόπος όπου για πρώτη φορά συγκεντρώθηκαν ονομάστηκε Φορωνικόν. Αυτή η ένδοξη πρωτιά συνδυάζεται, στα πλαίσια της γενιάς του, με μια άλλη, εξίσου τιμητική. Ο Φορωνέας απόκτησε μια κόρη με το όνομα Νιόβη, την οποία δεν πρέπει να συγχέουμε με την ομώνυμη και κακότυχη ηρωίδα που μεταμορφώθηκε σε πέτρα από τον πόνο για το θάνατο των παιδιών της, όπως διαβάσαμε στη μυθολογία της Θήβας. Η Νιόβη της Αργολίδας δοξάστηκε, όπως αναγνωρίζουν ομόφωνα οι μυθογράφοι, όντας η πρώτη θνητή γυναίκα με την οποία ενώθηκε ερωτικά ο Δίας, αφού η μοίρα ήθελε εκείνη η γη να αποτελέσει για την ‘Ηρα την αρχή του καλού και του κακού που έχουν ως αιτία, και για τους θεούς όπως και για τους ανθρώπους, την ηδονή του έρωτα.

Από τη λαμπρή ένωση γεννήθηκε ο ήρωας Άργος. Δεν είναι σαφές αν αυτός έδωσε το όνομά του στην πόλη του Φορωνέα ή αν σ’ αυτόν οφείλεται η ίδρυση μιας νέας πόλης. Σε κάθε περίπτωση, οι Έλληνες θεωρούσαν το Άργος την αρχαιότερη πόλη της χώρας τους. Κόσμησαν αυτό τον ασύγκριτο τίτλο ευγενείας μ’ ένα στέμμα από θαυμάσιους μύθους, οι οποίοι αφήνουν να διαφανούν τα γεγονότα που έδωσαν μορφή στον ελληνικό πολιτισμό μέσω των σχέσεων με τους άλλους πολιτισμούς της ανατολικής Μεσογείου.

Στην lλιάδα οι πολεμιστές της ελληνικής στρατιάς αποκαλούνται Αχαιοί, αλλά και Αργείοι και Δαναοί, ένα άλλο όνομα το οποίο, όπως θα δούμε, ανήκει στη μυθολογική παράδοση του Άργους. Έχουν προταθεί διάφορες ερμηνείες γι’ αυτό το γεγονός. ‘Ισως όμως θα πρέπει να αναγνωρίσουμε και σ’ αυτό τα ίχνη της πανάρχαιης παράδοσης που συνέδεε το Άργος με τις πρώτες εκδηλώσεις της οργανωμένης κοινωνικής συμβίωσης στην ελληνική γη. (Από το βιβλίο «Στη γη του μύθου»)

Λίγα λόγια για το βιβλίο
sti gi

Στη γη του μύθου
Ταξιδεύοντας στην Ελλάδα με θεούς, ήρωες και ποιητές
Del Corno Dario
Εκδότης: Εκδοτικός Οίκος Α. Α. Λιβάνη
Σελίδες: 507
Έτος: 2004

Ο χρυσός των Μυκηνών, οι θεές της Ελευσίνας, ο Καλυδώνιος κάπρος, η μάγισσα της Κορίνθου, το λιοντάρι της Νεμέας, ο πλάτανος της Κω: ένα νήμα συνδέει άρρηκτα τους μεγάλους ελληνικούς μύθους με τους τόπους που τους γέννησαν, οι οποίοι υπήρξαν το θέατρο συναρπαστικών παραδόσεων, ξεχωριστών γεγονότων, αξέχαστων μαχών και έντονων παθών. Όχι μόνο η τέχνη και η ποίηση αλλά και ο ρους των ποταμών, η πνοή του ανέμου, το τραχύ φως της πέτρας, το περίγραμμα των βουνών, προσδίδουν στο μύθο ένα πιο ζωντανό και αυθεντικό νόημα.
Το βιβλίο «Στη γη του μύθου» προσφέρει στον αναγνώστη την ευχαρίστηση μιας εντελώς νέας εμπειρίας: να ταξιδέψει στο δρόμο του μύθου, να εισχωρήσει σ’ αυτό το θαυμαστό κόσμο ακολουθώντας τους σταθμούς της πορείας μέσα από την οποία γεννήθηκε. Οδηγοί του δε θα είναι μόνο οι φωνές των δύο συγγραφέων αλλά και οι μαρτυρίες των Ελλήνων ποιητών και συγγραφέων, οι οποίοι επεξεργάστηκαν τις προαιώνιες αναμνήσεις του λαού και τις μεταμόρφωσαν σε ανώτερη τέχνη.
Αυτό το βιβλίο είναι ο ιδανικός σύντροφος για όποιον ταξιδεύει στην Ελλάδα, σε κάθε περιοχή και σε κάθε πόλη. Δεν πρόκειται για ένα τουριστικό ή αρχαιολογικό εγχειρίδιο, αλλά για έναν ασυνήθιστο και ξεχωριστό οδηγό για τους κυριότερους τόπους του μύθου και της ιστορίας της αρχαίας Ελλάδας -τους Δελφούς, την Αθήνα, τη Δήλο, τον Μαραθώνα, τη Σπάρτη και πολλούς άλλους το ίδιο συναρπαστικούς-, οι οποίοι παρουσιάζονται στον επισκέπτη, ή και σε εκείνον που ταξιδεύει μόνο με τη φαντασία του, όπως τους είδαν και τους περιέγραψαν οι Έλληνες ποιητές και οι δημιουργοί των αμέτρητων θρύλων. Είναι, με λίγα λόγια, ένας ποιητικός και λογοτεχνικός οδηγός, ο οποίος αποδίδει σε κάθε τόπο τη φανταστική του διάσταση και εμπλουτίζει μια πραγματική ή φανταστική / εικονική επίσκεψη με την αφήγηση της συναρπαστικής κλασικής μυθολογίας.