Εικόνες Σαμοθράκης

Written by

ΣΑΜΟΘΡΑΚΗ

Σαμοθράκη είναι το νησί. Σάος λέγεται το βουνό και το πλοίο της γραμμής. Η χώρα είναι ανάμεσα σε δύο οροσειρές και έχει ένα παλιό κάστρο. Τα σπίτια είναι χτισμένα κοντά το ένα στο άλλο, όπως  σε όλα τα ορεινά χωριά. Τα  στενά δρομάκια και οι ρούγες, σε βγάζουν στο καφενείο Λευκός Πύργος με το  χειροποίητο παγωτό, στον παλιό φούρνο (1853) , μνημείο πολιτιστικής κληρονομιάς, στην Αέτσα, στην πάνω πλατεία, στην παλιά εκκλησία, στο λαογραφικό μουσείο, σε αναπαλαιωμένα ή εγκαταλελειμμένα  σπίτια. Η Παλαιόπολη είναι  κοντά στο  ιερό των μεγάλων θεών και  στον πύργο των Γενοβέζων Γκατελούζι. Τα Θέρμα έχουν θερμές πηγές, τη βάθρα και τον πύργο του Φονιά και η θάλασσα των Κήπων κοιτάει κατά την Ίμβρο.

SAM5Παντού υπάρχουν ρεματιές με  μεγάλα πλατάνια, ποτάμια με καταρράκτες, πηγές και βάθρες, όπου κολυμπούν οι αναρριχητές- ορειβάτες και προσκυνητές των βουνών. Μεγάλες κατεβασιές με τεράστιες πέτρες σφηνωμένες ακόμα και μέσα σε μεγάλους κορμούς, μπλέκονται στις ρίζες  στο πλατανόδασος. Πέτρες σαν προϊστορικά αυγά, όπως λέει κι ο συγγραφέας Γκαρσία Μάρκες, περιγράφοντας το φανταστικό χωριό Μακόντο, των εκατό χρόνων μοναξιά, στη μακρινή πατρίδα του.

Παντού ακούς κουδούνια και τα κατσίκια, μικρά και άλλα μεγάλα με τεράστια κέρατα, τα βλέπεις στις κορυφογραμμές κι ως κάτω στη θάλασσα. Η θάλασσα έχει πέτρες. Υπάρχει η παραλία των κρεμαστών νερών και της παχιάς άμμου. Ο Βάτος έχει μια χρυσή αμμουδιά, στο νότιο κομμάτι  του νησιού, όπου φτάνεις με βάρκα ή σε βγάζει εκεί ένα απόκρημνο μονοπάτι. Η Θεοδώρα είναι το σκάφος που κάνει τον γύρο του νησιού, με αφετηρία και τέρμα το λιμανάκι στα Θέρμα, όπου βρίσκεται το μπαρ Σαόκι. Τα χωριά είναι λιγοστά με λίγα αραιά σπίτια. Αραιά και πού βλέπεις παλιές αγροικίες. Οι ορτανσίες έχουν μεγάλα γαλάζια λουλούδια.

Τη νύχτα την ασέληνη βλέπεις πλήθος αστερισμούς και τον γαλαξία. Φυσούν αέρηδες και η θάλασσα αφήνεται στα βότσαλα με τα μεγάλα της αφρισμένα κύματα. Στο καφενείο παίζουν τοπικές ορχήστρες και στην πλατεία νέοι με διάφορα στυλ,  παίζουν και τραγουδούν με κιθάρες, βιολοντσέλο, βιολί, κρουστά, ούτι, κλαρίνο, φλάουτα. Ακούγονται λέξεις- φράσεις σε πολλές γλώσσες.sam2

Στο δρόμο νέοι κάνουν ωτοστόπ. Ξυπόλητοι περπατούν  μερικοί κοντά στη βρύση κι άλλοι μέσα στη νύχτα με φακούς, περπατούν για τη Χώρα και το λιμάνι, να φτάσουν στον μπάλλο. Μπάλλος λέγεται  γενικά ο χορός. Μπάλλος λέγεται  ο χορός που γίνεται στα πανηγύρια, όπου χορεύουν ντόπιοι και ξένοι, με βιολιά και λαούτα, σε κύματα Διονυσιασμού. Το Γιαρ, είναι ο τοπικός σκοπός, δίσημος σκοπός και με πολλά μοτίβα που γυρίζει  στο ρυθμό της σούστας.

Το πράουστι είναι γλυκό κουταλιού. Το κατσικάκι στη σούβλα και στη λαδόκολλα είναι η ντόπια σπεσιαλιτέ. Τα  άφθονα ψάρια μαζί με τα νόστιμα τοπικά γαλακτοκομικά, ολοκληρώνουν τον κύκλο της αυτάρκειας, στο νησί του ακριτικού τόξου, με τους 2.500- 3.000 μόνιμους κατοίκους του χειμώνα.Μελίσσια έχει πολλά και ελαιόδεντρα, αλώνια και πρόβατα στα δυτικά καιμερικά άλογα. Λιγοστά εκκλησάκια προβάλλουν διακριτικά μέσα στο τοπίο. Νεώτερα μοιάζουν και μερικά φαίνονται ανάμεσα στα σπίτια, φτωχικά, ασβεστωμένα, με λιγοστά  αναμμένα κεράκια να φέγγουν από τα μικρά τους  παράθυρα.

Αέρηδες και σύννεφα αλλάζουν το τοπίο, δίνουν σχήμα στα δέντρα, λυγαριές, κουμαριές, συκιές, πλατάνια. Σύνεφα  κι αέρηδες  σκιάζουν τον όγκο των σπιτιών και τα παλιά μονοπάτια. Χωμάτινα  μονοπάτια σε παν στις μάντρες με  ξύλινους και συρμάτινους φράχτες. Στις μάντρες ψηλά, βγάζουν τα μονοπάτιαμε τις  μαύρες και σε σημεία γκρεμισμένες  πέτρες,  στους συνοροδιαχωρισμούς ενός παράξενου νησιωτικού  τοπίου.

Στις  βάθρες και πάνω στα νερά πεταρίζουν λιβελλούλες και πεταλούδες. Μεγάλες νεροχελώνες κολυμπούν και βατραχάκια, σαύρες λιάζονται σαν αρχαία τέρατα στις πέτρες. Φως και αέρηδες απάνω στις πέτρες. Αέρηδες από τη μεριά της θάλασσας, από τις κορυφογραμμές με τα παράξενα ονόματα, ακουμπούν στα νερά, ρυτιδώνοντας την επιφάνειά τους.SAM4

Ξημερώνει η μέρα και τα κύματα θεριεύουν, τζιτζίκια ακούγονται, μηχανές και ποδηλάτες περνούν στον έρημο δρόμο,  για την βορειοανατολική παραλία των Κήπων. Πέφτουν αργά  από τα ψηλά δέντρα, ξερά  πλατανόφυλλα. Τοπία έρημα, όπως στα παλιά χρόνια, τότε που οι διακοπές δεν ήταν μόνο  διαφημίσεις και λάιφ στάιλ.

Δεν υπάρχουν σκουπίδια ούτε στις παραλίες, ούτε στις άκρες των δρόμων, ούτε  στις παρυφές και τα μονοπάτια των βουνών προς τις βάθρες,  ούτε υποδείξεις σε πινακίδες.Υπάρχει μια άτυπη και συνειδητή οικολογική ευαισθησία, από τους χιλιάδες κατασκηνωτές που σταθερά επισκέπτονται το νησί για δεκαετίες. Δεν υπάρχουν ενοχλητικές πινακίδες και διαφημίσεις. Συνυπάρχουν όμως  με μια φυσική αρμονία, ανυπόκριτα, γυμνιστές και ενδεδυμένοι κολυμβητές.

Το νησί είναι ο παράδεισος  κατασκηνωτών φυσικής διαβίωσης, ψαροντουφεκάδων, ορειβατούντων, ησυχαστών, αναζητητών  και ανήσυχων εναλλακτικών πνευμάτων.

Παλιοί  ρυθμοί περασμένων δεκαετιών στο κίτρινο τοπίο, στο ρόδινο χρώμα της αυγής, στη λάβρα του μεσημεριού, στο χρυσαφένιο φως της δύσης, στην ενέργεια του τοπίου.

Ευχόμαστε να διατηρηθεί ανέπαφο το φυσικό τοπίο  του νησιού ακόμα και με απαγορεύσεις δόμησης. Πρέπει, κατά την άποψή μας,  να αποφευχθεί η κακώς εννοούμενη ανάπτυξη, η οποία έχει  αλλοιώσει τον ιδιαίτερο χαρακτήρα τόσων και τόσων νησιών μας.

Αφήνουμε το νησί στην νυσταγμένη θαλπωρή  ύστερα από το γλέντι της γιορτής του Δεκαπενταύγουστου, με τις εικόνες της φύσης ενός  αρχέγονου τοπίου με τους τρελλούς αέρηδες,  με τους ποικίλους ήχους των νερών, με τις μυρωδιές της θάλασσας στη δριμύτητα του αλατιού και με το χάδι του ήλιου πάνω στα σώματα.

Εισερχόμαστε στις πόλεις από τους δρόμους της πανσελήνου, των Καβείρειων μυστηρίων, του ακρόπρωρου της Νίκης της Σαμοθράκης. Από τους θαλάσσιους δρόμους   του αρχιπελάγους, Νίκη Σαμοθράκης.

citycultute.gr/ γράφει η Άγγελα Μάντζιου


Σας αρέσει η σελίδα μας; Κάντε Like!