Λίγες μέρες πριν το πολυαναμμενόμενο live του τη Δευτέρα 8 Δεκεμβρίου στη Θεσσαλονίκη, ξέκλεψε χρόνο από τις πρόβες του και μας έδωσε μια απολαυστική συνέντευξη, προσφέροντάς την ευκαιρία στο μουσικό κοινό να τον γνωρίσει καλύτερα ως άνθρωπο και καλλιτέχνη.
Η συνέντευξη:
Η καριέρα σας ξεκινά περίπου 20 χρόνια πριν. Σήμερα κοιτάζοντας από βάθος χρόνου όσα έχετε πετύχει, ποια τα συναισθήματά σας;
“Γενικά είμαι καλά, νοιώθω πολύ ώριμος και ανοιχτός. Έχω αποκτήσει μεγάλη εμπειρία στην Πόλη. Ό,τι φαντάστηκα, τα έχω δοκιμάσει σχεδόν όλα. Είμαι πολύ τυχερός που κάνω αυτό που αγαπάω. Έχω γνωρίσει αρκετό κόσμο και συνεχίζω να γνωρίζω. Μετά από τόσα χρόνια, έχω καταλάβει ότι οι καλλιτέχνες δεν έχουν σύνορα. Προσπαθούμε να χτίσουμε τον δικό μας πλανήτη, με την καλή έννοια πάντα.”
Γνωρίζω πως είστε εγκατεστημένος στη Θεσσαλονίκη. Για ποιο λόγο επιλέξατε τη συγκεκριμμένη πόλη και όχι κάποιο άλλο μεγάλο αστικό κέντρο;
“Παλιά, είχα ζήσει στην Αθήνα και μου ήταν πολύ κουραστικό. Δεν ήθελα πια να μένω σε μεγάλη πόλη, με είχε κουράσει γενικά αυτό το χάος. Έχω δυο παιδιά και θέλω, όταν μεγαλώσουν, να ζήσουν μια ήρεμη ζωή και όχι στρεσαρισμένη. Εδώ, η Θεσσαλονίκη μου έχει δώσει μια ηρεμία και γι αυτό την αγαπώ πολύ. Το “χρώμα” της Θεσσαλονίκης παίζει μεγάλο ρόλο στις μουσικές που συνθέτω και γι αυτό αυτήν την πόλη την νοιώθω κοντά μου. Εγώ κατάγομαι από την Κομοτηνή και έχω πολύ αδυναμία γενικά και στην Θράκη.”
Με όσες γνώσεις διαθέτω από μουσικούς δρόμους, παρατηρώ μια τάση μέσα σε ανατολίτικους δρόμους και κλίμακες (π.χ. χιτζάζ) να προσθέτετε στοιχεία της Jazz. Πρόκειται για δυο είδη που η πλειοψηφία θεωρεί ασύνδετα, όμως αποδεικνύετε με το παίξιμό σας πως κάνουν ένα μεγάλο λάθος. Θεωρείτε πως αυτοί οι περιορισμοί και αυτά τα τοποθετημένα όρια στη μουσική είναι ο λόγος που πλέον περιορίζονται οι πρωτότυπες δημιουργίες στην Ελλάδα ή απλώς επιλέγεται στοχευμένα η προβολή λίγων με αποτέλεσμα να μην έρχεται στην επιφάνεια το διαφορετικό; Γιατί καθημερινά μας γίνεται φανερό πως καλή μουσική υπάρχει στις μέρες μας.
“Οι ξένοι το λένε jazz κι εμείς το λέμε ταξίμι. Στη μουσική δεν υπάρχουν αυτά τα όρια. Εγώ έχω περάσει από πολλά στάδια και δεν ξέρω αν αυτό είναι καλό ή κακό. Αλλά εμένα έτσι μου τα έφερε η ζωή, να τα δοκιμάσω όλα, να ασχοληθώ με όλες τις κλίμακες και με την πολυρυθμία.
Το βασικότερο θέμα για μένα είναι το πού παίζεις και σε ποιό κοινό απευθύνεσαι. Τι περνάει στον κόσμο από σένα. Τους διασκεδάζεις. Τους κάνεις ν’ ακούνε ή να κλαίνε μαζί σου. Θέλεις να αποδείξεις την τεχνική σου… Όλα είναι μέσα στο παιχνίδι. Αν αυτό που κάνεις είναι free jazz, όλα επιτρέπονται, δεν υπάρχουν σύνορα. Δεν μπορεί να σε κατακρίνει κανείς.
Να κάνω μια παρένθεση εδώ. Το μπουζούκι είναι ελληνικό παραδοσιακό όργανο, είναι λεπτό το θέμα. Μερικοί συνάδελφοι μπορεί να μην το δέχονται να ακούνε απ’ αυτό άλλα πράγματα. Αλλά εγώ νομίζω ότι αυτό μπορούμε να το αλλάξουμε. Η jazz και το hıtsaz έχουν διαφορετική φιλοσοφία, και δύσκολα παντρεύονται. Αλλά άμα παντρευτούν, δεν χωρίζουν μετά ποτέ.”
Υπάρχει κάποιος από τους Έλληνες καλλιτέχνες που έχετε ξεχωρίσει σαν χαρακτήρα, σας κινεί περισσότερο το ενδιαφέρον λόγω της φωνής του ή θα θέλατε να συνεργαστείτε μαζί του; (και αν ναι, γιατί;)
“Ήμουν πολύ τυχερός, όταν σαν πιτσιρικάς γνώρισα τον Στέλιο Καζαντζίδη. Ερχόταν σαν πελάτης, στο μαγαζί που δούλευα στην Νέα Ερυθραία, και τραγουδούσε και έπαιζε μπουζούκι στην παρέα. Δεν μπορώ να ξεχάσω ποτέ αυτήν την ατμόσφαιρα.
Υπάρχουν βέβαια και τώρα πολλοί καλοί καλλιτέχνες που τους λατρεύω, όπως η Χάρις Αλεξίου, ο Πάριος, ο Γιώργος Νταλάρας, η Γλυκερία…Θα ήθελα αυτοί οι καλλιτέχνες να έλεγαν και τα δικά μου τραγούδια. Θα ήταν κάτι το πολύ ξεχωριστό για μένα!”
Επειδή ήσασταν από τους πρώτους που την ανέδειξαν, θα ήθελα να μου πείτε δυο λόγια για την Κυριακή Δερέμπεη.
“Η Κυριακούλα είναι ψυχούλα. Είναι μια κοπέλα με ταλέντο και έχει μέλλον μπροστά της. Της έχω μεγάλη αδυναμία.”
Στις αρχές της καριέρας σας, υπήρξε κάποιος καλλιτέχνης που σας επηρέασε για να ξεκινήσετε την ενασχόλησή σας με τη μουσική;
“Ο Orhan Gencebay -συνθέτης, ερμηνευτής, ποιητής, μουσικός βιρτουόζος του μπαγλαμά- ήταν ο καθρέφτης μου. Οι μουσικές αυτού του μεγάλου καλλιτέχνη με έμαθαν πολλά.
Μετά ήταν ο μεγάλος Μανώλης Χιώτης, που με έκανε να κάθομαι και να μελετώ στο δωμάτιο 10 ώρες. Ακολούθησαν βέβαια κι άλλοι αργότερα. Όλα αυτά είναι σαν μάθημα, κι εγώ ήμουν πάντα καλός μαθητής.
Με ενδιαφέρει η φιλοσοφία ενός καλλιτέχνη, πώς βλέπει τη ζωή, από ποιο παράθυρο. Και τι είναι αυτό που με συγκινεί και με ανεβάζει πολύ…Τέτοιοι καλλιτέχνες με κάνουν να τους σκέφτομαι όλη μέρα! Μετά από χρόνια, καταλαβαίνεις…Έχουν τους δικούς τους δρόμους, δεν μιμούνται κανέναν. Άρα κι εμείς πρέπει να βρούμε τον δικό μας δρόμο!”
Κλείνοντας, θα μπω στον πειρασμό να σας ρωτήσω. Ποια θεωρείτε πως υπήρξε, η κορυφαία live εμφάνισή σας;
“Το 2005 είχα εμφανιστεί στο “İş Sanat Concert Hall” στην Κωνσταντινούπολη -ένα από τα πιο διάσημα πολιτιστικά και καλλιτεχνικά κέντρα στην Τουρκία- με μια μπάντα από 40 κορυφαίους μουσικούς, και παίξαμε όλες τις μουσικές του κόσμου. Εκεί είχα πολύ τρακ…Και στην δεύτερή μου εμφάνιση με τον διάσημο τζαζίστα Dave Weckl, to 2011, είχα πολύ τρακ. Και οι δυο αυτές εμφανίσεις ήταν κάτι το πολύ καινούργιο για μένα, σαν ύφος μουσικής. Κι εμένα πάντα μου άρεσαν τα δύσκολα…”
Σας ευχαριστώ πολύ για τον χρόνο σας.
“Εγώ σας ευχαριστώ που μου δώσατε την ευκαιρία να εκφράσω τον εαυτό μου. Την Δευτέρα θα έχω πολύ τρακ, γιατί αυτό που θα παρουσιάσω είναι πρωτότυπο. Όλα θα είναι καινούργιες μελωδίες, shuflle funk, balkan, μουσικές του Αιγαίου, της Ανατολής, του Πόντου, νέο ρεμπέτικο, έντεχνο, λαϊκό κ.λ.π. Όλα θα παιχτούν…”
γράφει ο Φάνης Τσοκανάς