Μια από τις πιο διασημότερες ομάδες lindy hop και από τους πιο ένθερμους αναβιωτές της Εποχής του Swing, οι Σουηδοί Harlem Hot Shots παρουσιάζουν τη νέα τους παράσταση σε πανευρωπαϊκή πρεμιέρα στο φεστιβάλ «Swing & Swim» στη Χαλκιδική.
Ο χορευτής και χορογράφος της ομάδας, Rikard Ekstrand, συνομίλησε με την Δανάη Σοφία Βαρδαλή.
Πώς ξεκίνησαν οι Harlem Hot Shots και τι ήταν αυτό που σας κίνησε το ενδιαφέρον για το lindy hop συγκεκριμένα;
Ως ομάδα, οι Harlem Hot Shots μετρούν σχεδόν ήδη 30 χρόνια. Εμείς που αποτελούμε τα σημερινά μέλη ανήκουμε στην ομάδα από δύο έως δέκα χρόνια Οι Hot Shots ανέκαθεν αποτελούνταν από τους κορυφαίους χορευτές swing της Σουηδίας αλλά και από άλλα μέρη του κόσμου. Όλοι μοιραζόμαστε το ίδιο πάθος για τα συγκεκριμένα είδη χορού (που εντάσσονται στο γενικότερο ρεύμα “swing”) και το «έναυσμα» το βρήκαμε στις ταινίες του ’30 και του ’40 και στη μουσική της συγκεκριμένης περιόδου. Ο καθένας μας ξεχωριστά, υποθέτω, πως είχε το όνειρο να αφοσιωθεί σε αυτό το είδος χορού και η σκληρή δουλειά μάς βοήθησε να κερδίσουμε μια θέση στις τάξεις της ομάδας.
Εκτός από τις ταινίες και τη μουσική της συγκεκριμένης περιόδου υπάρχουν άλλα αρχεία ή κάποια επίσημη καταγραφή και μελέτη των χορογραφιών και της τεχνικής που καθιέρωσαν οι πρώτοι χορευτές του lindy hop;
Είχαμε την τύχη να γνωρίσουμε και να διδαχθούμε κατευθείαν από αρκετούς θρύλους της Εποχής του Swing. Σήμερα πια, πολλοί λίγοι από αυτούς είναι ακόμη εν ζωή, αλλά είναι πάντα πρόθυμοι να μοιραστούν μαζί μας τις γνώσεις τους και να απολαύσουν αυτή την πολύ ζωντανή κουλτούρα, κάθε καλοκαίρι που τους προσκαλούμε (για σεμινάρια) εδώ στη Σουηδία. Ακριβώς σε αυτή τη γνώση που μας έχουν μεταβιβάσει οι συγκεκριμένοι χορευτές και την οποία μελετούμε σε βάθος, έχουμε χτίσει και εμείς τη δική μας δουλειά. Όσον αφορά στην καταγραφή και τη δημιουργία ενός σχετικού αρχείου, έχουμε δημιουργήσει μια αρκετά εκτενή βιβλιοθήκη με ιστορικό υλικό αλλά και με πολλές συνεντεύξεις χορευτών της ομάδας μας, από τα τελευταία 30 χρόνια.
Τι περιθώρια για αυτοσχεδιασμό αλλά και για την ενσωμάτωση σύγχρονων τεχνικών υπάρχουν στις χορογραφίες του lindy hop και πόσο σας αρέσει να «παίζετε» με αυτά τα στοιχεία στις παραστάσεις σας;
Ο αυτοσχεδιασμός αποτελεί ένα μεγάλο κομμάτι στα συγκεκριμένα είδη χορού. Το μυστικό του αυθεντικού χορευτικού στυλ swing προέρχεται ουσιαστικά από τον αυτοσχεδιασμό. Έτσι, ακόμη και στις παραστάσεις μας, αφήνουμε χώρο για αυτοσχεδιασμούς, πάντα όμως με την «κλασική» έννοια των αυτοσχεδιαστικών εκφράσεων, αντιδράσεων και φυσικών κινήσεων που ακολουθούν το ρυθμό στον οποίο έχουν δομηθεί και οι ίδιες οι χορογραφίες. Οι συγκεκριμένες χορογραφίες άλλωστε, στηρίζονται στο ρυθμό και τα βήματα, επιτρέποντας μεγάλη ελευθερία στα χέρια, στο υπόλοιπο σώμα και στις εκφράσεις μας. Ο χορός είναι σαν μια γλώσσα: ξέρεις τις λέξεις της αλλά ποτέ δεν απαντάς στην ίδια ερώτηση με τον ίδιο τρόπο.
Η Σουηδία έχει μια παράδοση στο να υιοθετεί με ενθουσιασμό νέες τάσεις. Πώς εξηγείτε ότι η χώρας σας όχι απλώς υποδέχθηκε με ενθουσιασμό την αναβίωση του swing, αλλά της επέτρεψε να καθιερωθεί ευρέως, ξεπερνώντας μια απλή μόδα;
Ίσως μια καλή εξήγηση είναι ότι εμείς οι Σουηδοί τα παίρνουμε όλα πολύ σοβαρά (γέλια)! Και πως παίρνουμε πολύ στα σοβαρά οτιδήποτε κάνουμε και θέλουμε να είμαστε πολύ καλοί σε αυτό. Οι χορευτές μας, αλλά και οι χορευτές της ομάδας μας που προέρχονται από άλλα μέρη του κόσμου, είναι σίγουρα πολύ χαρούμενοι για όλες τις πρωτοβουλίες από ομάδες και παραγωγούς εδώ στη Σουηδία. Ίσως μπορούμε να πούμε ότι είμαστε και θαρραλέοι. Βέβαια, το Lindy Hop χορεύεται πάνω στο πιο δημοφιλές μουσικό είδος όλων των εποχών. Τα πιο πολυηχογραφημένα και πολυπαιγμένα τραγούδια στον κόσμο είναι αναμφισβήτητα jazz και blues και αυτή η μουσική δεν θα πεθάνει ποτέ.
Στην εποχή του το swing -όπως αργότερα και το rock’n’roll- ήταν συχνά απαγορευμένο γιατί θεωρούνταν πολύ «επαναστατικό» και «αμαρτωλό». Στις μέρες μεταφέρει κάποιο επαναστατικό μήνυμα;
Η συγκεκριμένη ερώτηση μας πηγαίνει στο θέμα της τέχνης και του πολιτισμού. Στον πολιτισμό πάντα θα θεωρείται πως υπάρχουν δύο είδη: η τέχνη υψηλού και η τέχνη χαμηλού επιπέδου. Στην Ευρώπη πολλές μορφές τέχνης, όπως ο χορός, δεν εντάσσονται στον υψηλού επιπέδου πολιτισμό. Οπότε ναι, κατά κάποιο τρόπο η μουσική swing και ο χορός που τη συνοδεύει εξακολουθούν να έχουν κάτι το επαναστατικό και αμαρτωλό. Και γι’ αυτό μας αρέσει! Για την ακρίβεια, αν διαβάσει κανείς παλιούς νόμους που δεν έχουν αναθεωρηθεί, θα δει πως ο χορός -ως κοινωνική έκφραση- παραμένει απαγορευμένος σε πολλές χώρες. Στη Σουηδία για παράδειγμα, αν είσαι ιδιοκτήτης μπαρ ή club, χρειάζεσαι ειδική άδεια χορού, αλλιώς κινδυνεύεις να σε κλείσουν! Πολύ περίεργο!
Όπως δηλώνει και ο τίτλος της νέας σας παράστασης «Vaudeville», η ζωντανή μουσική, το τραγούδι, η θεατρικότητα και ο χορός είναι αδιαχώριστα στοιχεία. Εκτός από χορευτές είστε όλοι σας ταυτόχρονα και μουσικοί. Τι προκλήσεις έχει αυτό;
Η συγκεκριμένη παράσταση όντως περιλαμβάνει τραγούδι αν και αυτή τη φορά δεν θα παίζουμε εμείς οι ίδιοι τη μουσική. Θα έχουμε την τιμή να μας συνοδεύσουν (ηχογραφημένες) μερικές από τις καλύτερες big bands της Εποχής του Swing. Στη διάρκεια του Swing & Swim βέβαια, κάποιοι από εμάς θα εμφανιστούν και με την ιδιότητα του μουσικού κάποιες βραδιές. Όπως ανέφερες, η μουσική και ο χορός δεν μπορούν να διαχωριστούν και όταν εξασκείσαι και στα δύο, τόσο η μουσική όσο και η κινητική σου αντίληψη οξύνονται. Είναι σίγουρα πολύ απαιτητικό να κάνεις και τα δύο μαζί και οι ώρες που περνάμε στις πρόβες είναι πέρα από όσο ένας φυσιολογικός άνθρωπος θα μπορούσε να φανταστεί. Είμαστε κάτι σαν επαγγελματίες αθλητές αλλά στο χώρο του πολιτισμού!
Στο Swing & Swim έχουν πάντως δηλώσει συμμετοχή χορευτές από πολύ μακρινές χώρες, όπως οι ΗΠΑ και η Αυστραλία. Τι είναι αυτό που κάνει όσους ασχολούνται με το lindy hop, να ταξιδεύουν τόσο μακριά για χάρη του;
Υποθέτω πως στο ξεκίνημα του lindy hop και του swing, η λαχτάρα για συναντήσεις κι άλλους και να μοιραστείς τη χαρά για ζωή, ήταν το πιο σημαντικό. Και αυτή η ενέργεια και η χαρά που συνοδεύουν την τζαζ κουλτούρα, νομίζω συνεχίζει να «λάμπει» ακόμη και στις μέρες μας. Είναι πιθανό επομένως πως όλοι θέλουν να συμμετέχουν σε τέτοιου είδους κοινωνικές εκδηλώσεις, ακριβώς για να νιώσουν το μεγαλείο και τη χαρά που προσφέρουν ο χορός και η μουσική!
Καθώς είστε και δάσκαλοι χορού, τι υπόβαθρο ή εμπειρία πρέπει να έχει κάποιος που θέλει να ασχοληθεί με το lindy hop;
Το lindy hop είναι ο τέλειος χορός, ακριβώς επειδή δεν χρειάζεσαι καμία πρότερη εκπαίδευση για να τον ξεκινήσεις και ταυτόχρονα, το πόσο μπορείς να εξελιχθείς μέσα σε αυτόν και να μαθαίνεις διαρκώς νέα πράγματα, πραγματικά δεν έχει τέλος! Είναι ένας χορός τόσο για αυτούς που θέλουν να χορεύουν σε κοινωνικό επίπεδο όσο και για παθιασμένους χορευτές που θέλουν να το δουν επαγγελματικά.
Τι να περιμένουμε από την παράστασή σας που κάνει και την ευρωπαϊκή της πρεμιέρα εδώ;
Να αναμένετε μια βουτιά βαθιά στην τέχνη του χορού μεταφρασμένη μέσα από το δικό μας πάθος. Πρόκειται για μια παράσταση με πολλές ιστορικές αναφορές, με αφρικανικά στοιχεία, επιρροές από την Bebop αλλά και από πιο σύγχρονες εκδοχές της jazz καθώς και με πολύ γρήγορο, ακροβατικό lindy hop, όπως στις ταινίες.
info:
Harlem Hot Shots «Vaudeville»
Παρασκευή 14 Ιουνίου
Φεστιβάλ Swing & Swim στο Camping Αρμενιστής, Σιθωνία
Ώρα έναρξης: 21.00
Εισιτήριο διημέρου: 60€