Λογοτεχνία και θέατρο, πραγματικότητα και φαντασία, τέχνη και πολιτική, ελευθερία και περιορισμοί, ανθρώπινος κύκλος δεινών και υπέρβαση θανάτου στο άστρο της αθανασίας της τέχνης.
Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ και Δον Κιχώτης σε μια συνομιλία διακειμενική όταν ο λογοτεχνικός ήρωας εισχωρεί στη σκηνή του θεάτρου, ως σύμβολο διαχρονικού συμπεριφορικού κώδικα, στο πλέγμα μιας ατομικής ουτοπίας. Σύνθετο έργο που επιχειρεί να παρουσιάσει σε τρία μέρη μια άλλη εκδοχή συνειδητής επιλογής ενός οράματος ζωής που αφορμάται από το ιπποτικό ιδεώδες του ήρωα του Θερβάντες. Από τον κωμικό κύκλο της υπερβολής στον τραγικό απόηχο της ζωής καιστο ρεαλιστικό δεδομένο. Όταν η ζωή ενός συγγραφέα συγκλίνει στη γραμμή της λογοτεχνίας, όταν η στέρηση ελευθερίας οδηγεί στον συνειδητό παραλογισμό μιας αντιπαράθεσης. Όταν το θέατρο γίνεται όχημα έκφρασης των δύο πόλων, της πραγματικότητας και της φαντασίας, σε έναν πολυεπίπεδο εκφραστικό κώδικα. Άτομο και κοινωνία, εξουσία και θεσμική έκφραση, τέχνη, μόρφωση και λαϊκό πνεύμα, πολιτική, αγώνας χιμαιρικός και ήττα θανάτου. Στο όραμα ενός ουτοπικού, δίκαιου κόσμου.
Στη θεατρική απεικόνιση του Κθβε και στη σκηνοθετική σκέψη -σκηνοθεσίακ.Γ. Λεοντάρη, μία παράσταση ευφάνταστη, διαδραστική, πολυεπίπεδη. Με σκηνοθετικά ευρήματα που έδωσαν ευρύτερη διάσταση στο χώρο του θεάτρου (σκηνή –πλατεία) και ανέδειξαν το πνεύμα του έργου από το ατομικό πεπρωμένο του Δον Κιχώτη και του Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ, στο συλλογικό, γενικευμένο πρότυπο της τέχνης. Ο Δον Κιχώτης, ήρωας του έργου, συστήνεται στο κοινόως ο συγγραφέας σε μετατοπισμό της σύμβασης των προσωπείων και στο ατομικό παράδειγμα δεινών σε ανελεύθερο καθεστώς που οδηγεί στην εξόντωση. Οι ηθοποιοί εισέρχονται στη σκηνή σταδιακά στην υπαινικτική μεταμόρφωση του ρόλου(ένδυση-απέκδυση) στο βλέμμα του θεατή. Στη θεατρικότητα των αξόνων έκφρασης που ανατρέπονται συνεχώς και με έξυπνο τρόπο, στο δίπολο πραγματικότητα και φαντασία, σε ένα πολύ ενδιαφέρον αποτέλεσμα. Στον εύπλαστο, αφαιρετικό χώρο του σκηνικού και στον κύκλο της πλατείας με τα κεραμίδια και τη σκόνη, με το μοντέρνο γλυπτό σε υπαινιγμό της απογυμνωμένης τέχνης των συμβόλων. Εκεί θα κινηθούν οι ήρωες του έργου με τα ρούχα που παραπέμπουν στο πέρασμα των αιώνων, στο παρελθόν και στο κωμικό, στο σύγχρονο και τραγικό με μια νότα ακαλαίσθητου σε υπόδειξη.- σκηνικό-κοστούμια κ. Α.Μπουσουλέγκα, κ. Ρ.Υφαντίδου.
Η σκιά των φωτισμών –κ. Α.Αναστασίου, πέφτει στα πρόσωπα των ηθοποιών δημιουργώντας ενδιαφέρουσες ανακριτικές και ονειρικές ψευδαισθήσεις, ακολουθώντας και αναδεικνύοντας τις θεατρικές μεταμορφώσεις στο ειρωνικό βάθος. Η μουσική της παράστασης συμβολική και μελαγχολική –κ. Κ. Βόμβολος, έδωσε μια επιπλέον χροιά θεατρικότητας στα διαδραματιζόμενα επί σκηνής, σε μια ψευδαίσθηση του περαστικού μουσικού, στον ανοιχτό χώρο όπου συντελείται το καθημερινό θέατρο σε εναλλαγές συμπεριφορών.
Οι ηθοποιοί της παράστασης αυτής συμμετείχαν με εκφραστική αμεσότητα στο παιχνίδι των πολλών ρόλων που υποδύθηκαν με απαιτητική κίνηση των πολυσύνθετων κωδίκων που κλήθηκαν να υποστηρίξουν σε μια μοντέρνα παράσταση.
Ο Δον Κιχώτης -κ. Γ. Καύκας, πειστικός στον κωμικό μονόλογο και με τραγικότητα έκφρασης που σταδιακά ξεδιπλώνεται από τη μια εποχή στην άλλη(Θερβάντες-Μπουλγκάκοφ), έδωσε υπόσταση στον ήρωά του, σε ερμηνεία με εκφραστικό βάθος και ένταση. Από το ουτοπικό ιδεώδες στην εξομολογητική διαφοροποίηση του θλιμμένου στοχασμού και του βλέμματος της ήττας. Στο ίδιο επίπεδο κινήθηκε και η ερμηνεία του Σάντσο Πάντσα-κ. Π.Παπαϊωάννου. Άμεσος, με εκφραστική καθαρότητα, υποστήριξε το πνεύμα του ήρωα που με το λαϊκό πνεύμα του ακουμπά την τρελλή ουτοπία της φαντασίας ως τη συνειδητότητα.
Δον Κιχώτης του Μ. Μπουλγκάκοφ , από τον δεκατο-έβδομο αιώνα στον εικοστό, έργο διακειμενικής συνομιλίας. Ειρωνικό, κωμικό, μελαγχολικό, απαισιόδοξο. Στη θεατρική γραφή του Κθβε, έργο πολυσύνθετης σκέψης με μια αύρα φιλοσοφικής αφαιρετικότητας και μοντερνισμού στο όνομα της ουτοπίας.
Παράσταση αφιερωμένη στη μνήμη του ποιητή Βύρωνα Λεοντάρη.(σημείωση του σκηνοθέτη).
«…ας προχωρήσουμε μπροστά Σάντσο…να επιστρέψουμε στον κόσμο αυτό που έχει χάσει για πάντα: τη Δικαιοσύνη!».
Μιγκέλ ντε Θερβάντες (1547-1616) και Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ ( 1891-1940) στον επικό κύκλο του Δον Κιχώτη και στην αλληγορία του θεάτρου. Στην ανθρώπινη σκέψη και στο πέρασμα των αιώνων.
Δον Κιχώτες
Κώστας Καρυωτάκης(Νηπενθή σελ. 22)-Ερμής
Οι Δον Κιχώτες πάνε ομπρός και βλέπουνεως την άκρη
του κονταριού που εκρέμασαν σημαία τους την Ιδέα.
Κοντόφθαλμοι οραματιστές, ένα δεν έχουν δάκρυ
Για να δεχτούν ανθρώπινα κάθε βρισιά χυδαία.Σκοντάφτουνε στη Λογική και στα ραβδιά των άλλων,
αστεία δαρμένοι σέρνονται καταμεσής του δρόμου,
ο Σάντσος λέει «δε σ’ το’λεγα;» μα εκείνοι των μεγάλων
σχεδίων αντάξιοι μένουνε και: «Σάντσο, τ’ άλογό μου!»Έτσι αν το θέλει ο Θερβαντές, εγώ τους είδα,μέσα
στην μίαν ανάλγητη Ζωή, του Ονείρου τους ιππότες
άναντρα να πεζέψουνε και, με πικρήν ανέσα,
με μάτια ογρά, τις χίμαιρες να απαρνηθούν τις πρώτες.Τους είδα πίσω να’ρθουνε-παράφρονες, ωραίοι
ρηγάδες που επολέμησαν γι’ ανύπαρχτο βασίλειο-
Και σαν πορφύρα νιώθοντας χλευαστικιά πως ρέει,
Την ανοιχτή να δείξουνε μάταιη πληγή στον ήλιο!Συντελεστές
Συγγραφέας: Μπουλγκάκοφ, Μιχαήλ
Μετάφραση: Κουλίεβα, Ταμίλλα
Σκηνοθεσία: Λεοντάρης, Γιάννης
Δραματουργική επεξεργασία: Κοντογιάννη, Αμαλία
Σκηνικά- Κοστούμια: Μπουσουλέγκα, Αλεξάνδρα- Υφαντίδου, Ράνια
Εικαστική σύλληψη και εκτέλεση γλυπτού: Συμεωνίδου, Σιμόνη
Φωτισμοί: Αναστασίου, Αλέκος
Σκηνική μάχη: Μανιτάκης, Βαγγέλης
Μουσική: Βόμβολος, Κώστας
Βοηθός σκηνοθέτη: Βασιλειάδου, Κορίνα
Β’ βοηθός σκηνοθέτη: Κυριακού, Ειρήνη
Βοηθός σκηνογράφου: Ευταξία, Ελίνα
Οργάνωση παραγωγής: Verschuuren, Marleen
Ηθοποιοί
Καύκας, Γιώργος (Δον Κιχώτης)
Παπαϊωάννου, Παναγιώτης (Σάντσο Πάντσα)
Μαραγκόπουλος, Νικόλας (Σανσόν Καράσκο, Γελαδάρης | Μοναχοί, Υπηρέτες, Αμαξάδες, Αυλικοί)
Βάλβη, Αιμιλία (Μαριτόρνες, Επιστάτρια)
Βλάχου, Μομώ (Αντωνία, Βασίλισσα)
Πεχλιβανίδης, Χάρης (Νικόλας, Παλόμεκ, Μαζορντόμ | Μοναχοί, Υπηρέτες, Αμαξάδες, Αυλικοί)
Πατιερίδης, Σίμος (Ερνάντες, Πέρες, Πνευματικός, Α’ Γέρος | Μοναχοί, Υπηρέτες, Αμαξάδες, Αυλικοί)
Σαμαράς, Μίλτος (Βασιλιάς, Μαρτίνεζ, Χοιροβοσκός | Μοναχοί, Υπηρέτες, Αμαξάδες, Αυλικοί)
Δαλιάκα, Αναστασία (Αλντόνσα, Γυναίκα)
Φερετζέλης, Θάνος (Υπηρέτης του Μαρτίνεζ, Β’ Γέρος | Μοναχοί, Υπηρέτες, Αμαξάδες, Αυλικοί)
Μουσικοί
Βόμβολος, Κώστας
Πουρνάρας, Γιάννης (β’ διανομή)
Ο Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ συνέγραψε τον Δον Κιχώτη το 1938. Για πρώτη φορά ανέβηκε στο θέατρο Βαχτάγκοφ, το 1941, ένα χρόνο μετά τον θάνατό του. Έκτοτε έχει ανέβει πολύ λίγες φορές και μόνο στη Ρωσία. Το κείμενο δεν είχε μεταφραστεί και δεν είχε παρουσιαστεί ποτέ στην Ευρώπη, μέχρι σήμερα. ( Δελτίο τύπου ΚΘΒΕ).
γράφει η Άγγελα Μάντζιου