Φωτεινή Σαπουντζή : το θέμα της εξουσίας, πολύ επίκαιρο πάντα και ειδικά στις μέρες μας, που υπάρχει συνεχής εναλλαγή προσώπων σε αυτήν, αλλά αποτυχία άσκησής της για το καλό του συνόλου
Με αφορμή την παράσταση “ΗΛΕΚΤΡΑ” της θεατρικής ομάδας ΑΛΕΦΕΛΑ, που ανεβαίνει στο Ainline Dance Theater, η σκηνοθέτις και επιμελήτρια των κειμένων, Φωτεινή Σαπουντζή μίλησε στην Ιωάννα Λιούτσια και στο thessaloniki-portal.gr
Πείτε μας δυο λόγια για την ταυτότητα της θεατρικής ομάδας ΑΛΕΦΕΛΑ. Η θεατρική ομάδα «ΑΛΕΦΕΛΑ» δημιουργήθηκε στην Θεσσαλονίκη τον Οκτώβριο του 2007 από τις Μαρία Ηλία, Δήμητρα Πάσιου, Φωτεινή Σαπουντζή και Αναστασία Χίντζιου, αποφοίτους του Εργαστηρίου Θεατρικής Τέχνης του Κέντρου Θεατρικής Έρευνας Θεσσαλονίκης. Στόχο της ομάδας αποτελεί η ενασχόληση με το θέατρο μέσα από συνολικές, αλλά όχι συνοπτικές διαδικασίες (ερασιτεχνικό θέατρο με επαγγελματικούς όρους) και μέσα κυρίως από κείμενα μελών της ομάδας ή συμμετεχόντων στις παραστάσεις αυτής, κείμενα που τελούν υπό συνεχή επεξεργασία μέσα από τις πρόβες και μέχρι την οριστική παρουσίασή τους, αλλά και με κείμενα Ελλήνων και ξένων συγγραφέων που μας αφορούν. Στις παραστάσεις της ομάδας συμμετέχουν τα μέλη της, ενώ συνεργάζεται και με σκηνοθέτες, ηθοποιούς, μουσικούς, σκηνογράφους, κλπ, που συμμερίζονται τους στόχους, τις αρχές και τον τρόπο λειτουργίας της. Τον Απρίλιο του 2009 η ομάδα παρουσίασε την πρώτη της παράσταση στο Θέατρο «Τεχνουργείο» στη Θεσσαλονίκη, ανεβάζοντας το κείμενο «Τέσσερα Χειμερινά Ηλιοστάσια» της Φωτεινής Σαπουντζή σε σκηνοθεσία Τριαντάφυλλου Μποσταντζή. Κατά τον Απρίλιο και τον Μάιο του 2010 παρουσίασε στη θεατρική Αίθουσα του «Contact – Contemporary Art Club» (Θεσσαλονίκη) την παράσταση με τίτλο «The Thing 9», κείμενο της Δήμητρας Πάσιου σε σκηνοθεσία της ίδιας. Η παράσταση που ανεβάζουμε τώρα, ξεκίνησε ήδη το ταξίδι της στις 8 Δεκεμβρίου στο Aniline Dancetheatre (Ορφανίδου 5, 7ος ορ.) στη Θεσσαλονίκη και θα το συνεχίσει στον ίδιο χώρο στις 15, 16, 22 και 23 Δεκεμβρίου στις 9.30 μ.μ. Είναι το αποτέλεσμα της ενασχόλησής μας με την «Ηλέκτρα» του Σοφοκλή και τις «Δούλες» του Ζαν Ζενέ και παρουσιάστηκε με τη μορφή της ανοιχτής πρόβας / work in progress στις 3 Ιουλίου 2013 στο «Σουσουρούμ».
Η παράσταση συνδέει την Ηλέκτρα του Σοφοκλή με τις Δούλες του Ζαν Ζενέ. Τι κοινό είδατε ανάμεσα στα δύο αυτά κείμενα και τι σας ώθησε να τα ανεβάσετε; Τα κοινά σημεία πρωτοεντοπίστηκαν πριν τρία χρόνια περίπου, όταν μετέφρασα την «Ηλέκτρα» του Σοφοκλή για τις ανάγκες της παράστασης του Τραντάφυλλου Μποσταντζή. Ήταν επίσης μία παράσταση στην οποία τα δύο κείμενα είχαν «παντρευτεί». Στη συνέχεια και δουλεύοντας επάνω στην ιδέα αυτή, διαπίστωνα ολοένα και περισσότερο την υπόγεια σχέση τους και το πόσο συνδιαλέγονταν και «κούμπωναν» μεταξύ τους. Και έτσι προέκυψε το κείμενο της παρούσας παράστασης. Τα δυο κείμενα συνδιαλέγονται κυρίως γύρω από τον άξονα της εξουσίας. Από το παιχνίδι γύρω από αυτήν και την εναλλαγή των ρόλων στην εξουσία. Τα σχήματα άσκησης και διεκδίκησής της, έστω κι αν για την Ηλέκτρα είναι παιχνίδι ρεαλιστικό και για τις Δούλες ένα παιχνίδι φαντασίας. Και τις τραγικές επιπτώσεις αυτού του παιχνιδιού. Αυτή η διακειμενική σχέση μας ώθησε στο να ερευνήσουμε και την πρακτική σχέση και το πώς θα πραγματωνόταν σκηνικά αυτή η συνδιαλλαγή των κειμένων. Και έτσι προέκυψε η παρούσα παράσταση.
Πώς δουλέψατε για να εντοπίσετε και να παρουσιάσετε τα κοινά τους σημεία; Πώς ενώνονται αυτά τα κείμενα επί σκηνής; Δουλέψαμε πάνω στη σχέση της Κλυταιμνήστρας με τις δύο κόρες της, την Ηλέκτρα και τη Χρυσόθεμη, η οποία ομοιάζει πολύ με τη σχέση της Κυρίας με τις Δούλες της, την Κλαίρη και τη Σολάνζ. Άλλος κοινός άξονας που δουλέψαμε ήταν η ύπαρξη του απόντος Κυρίου στις Δούλες, του Αίγισθού στην περίπτωση της Ηλέκτρας. Και του μεγάλου απόντος βέβαια, του Ορέστη. Και επίσης πάνω στην αντιφατικότητα των προσώπων και τη λύτρωση που επέρχεται μέσα από την αποδοχή της αντιφατικότητας αυτής. Στην παράστασή μας, να το διευκρινίσω αυτό, την Ηλέκτρα του Σοφοκλή θα δείτε. Το ρόλο της Δούλας επωμίζεται κυρίως ο Χορός, είναι σαν σχόλιο επάνω στην Ηλέκτρα, ας πούμε μια σύγχρονη οπτική επάνω σε ένα κλασσικό κείμενο. Η οπτική επάνω στο καυτό ζήτημα της εξουσίας από δυο εξαιρετικούς ψυχογράφους, το Σοφοκλή και το Ζενέ, που έζησαν και έγραψαν με 23 αιώνες απόσταση.
Έχει ενδιαφέρον για κάποιον σήμερα να παρακολουθήσει την Ηλέκτρα και τις Δούλες; Έχει. Είναι δυο κλασικά κείμενα – διαμάντια, ιδωμένα μέσα από αναφορές πιο κοντά στα δικά μας βιώματα, πραγματεύονται το θέμα της εξουσίας, πολύ επίκαιρο πάντα και ειδικά στις μέρες μας, που υπάρχει συνεχής εναλλαγή προσώπων σε αυτήν, αλλά αποτυχία άσκησής της για το καλό του συνόλου. Μας απασχόλησε πολύ και η δεκαετία του ’80, που ήταν καθοριστική για την ιστορική εξέλιξη στην Ελλάδα και διαμόρφωσε κατά πολύ και το πολιτικό και κοινωνικό σκηνικό σήμερα, όπως το βιώνουμε όλοι με τις βαρβαρότητές του. Στην παράσταση έχουμε κρατήσει αισθητικά κυρίως στοιχεία από την εν λόγω δεκαετία.
Υπάρχουν σχέδια της ομάδας για το μέλλον; Όπως σας είπα και στην αρχή, μας ενδιαφέρει να δουλέψουμε με κείμενα ανθρώπων που συμμετέχουν και στις παραστάσεις και δεχόμαστε και προτάσεις σχετικά. Για την ώρα, όμως, στοχεύουμε στη συνέχιση των παραστάσεων της «Ηλέκτρας» το δυνατόν περισσότερο και σας περιμένουμε να το μοιραστούμε.