Επειδή θα μιλήσουμε για ένα άγνωστο σινεμά, από μία χώρα που μάλλον οι περισσότεροι δεν έχουμε δει κάποια ταινία της, καλό θα ήταν να το γνωρίσουμε πρώτα πριν πάμε να δούμε τα σχετικά με την ταινία. Επί Τσαουτσέσκου (φτου κακά) ο κρατικός κινηματογράφος έκοβε κοντά στα 95 εκατομμύρια εισιτήρια τον χρόνο αλλά από ποιοτικής άποψης (όπως μας πληροφορούν οι ιστορικοί του κινηματογράφου) δεν σκάμπαζε και πολλά. Και για να μην κάνουμε ανούσια ιστορική αναδρομή στην κοντινή μας χώρα, θα αναφέρουμε μερικά κομψοτεχνήματα από τους ανήσυχους ρουμάνους! Niki and Flo του Lucian Pintille, The death of Mr. Lazarescu του Cristi Puiu, 4 μήνες,3 βδομάδες και 2 μέρες του Cristian Mingiu , 12:08 East of Bucharest του Corneliu Porumboiu είναι λίγες μόνο από τις ταινίες αριστουργήματα του νέου ρουμανικού κινηματογράφου! Να τα βλέπουμε εμείς αυτά!
Πάμε στην ταινία μας τώρα. Το στόρυ είναι απλό και ξεκάθαρο. Ένας γόνος πλούσιας οικογένειας τραυματίζει θανάσιμα ένα μικρό παιδάκι μιας φτωχής οικογένειας σε αυτοκινητιστικό. Η μητέρα του πρώτου, μία τσαμπουκαλού εξηντάρα που δεν έχει δεχτεί ποτέ ότι ο γιος της μεγάλωσε, αναλαμβάνει δράση και κάνει ό,τι περνάει από το χέρι της για να μην φυλακιστεί ο γιος της. Και εδώ δημιουργούνται οι δύο κεντρικές συγκρούσεις.
Από την μία ο γιος που δεν έχει απογαλακτισθεί ακόμα με την ηγεμονική παρουσία της μάνας που θέλει να τα έχει όλα υπό έλεγχο και σύμφωνα με τους δικούς της ρυθμούς και τους δικούς της όρους (κομβικό σημείο όταν ο γιος ζητάει τα κλειδιά του σπιτιού του που έχει η μάνα του) και από την άλλη μία ταξική αντίθεση. Η φτωχή οικογένεια που θρηνεί ένα δωδεκάχρονο παιδί και η πλούσια οικογένεια που λαδώνει όποιον μπορεί για να γλυτώσει από την φυλακή τον κανακάρη της.
Η φιλότεχνη, καπάτσα μάνα με τις ανισόρροπες σχέσεις με τον άντρα της, που το μόνο της νόημα στην κατά τ’ άλλα κενή ζωή της είναι ο γιος της, δείχνει να μην χάνει την ψυχραιμία της και ακόμα και στις πιο κρίσιμες στιγμές να είναι εκείνη που τραβάει μπροστά (χαρακτηριστική η τελευταία σκηνή στο σπίτι του νεκρού παιδιού). Ο γιος, ένας μαμμόθρεφτος φλωράκος, με το χαμένο του βλέμμα προσπαθεί να κάνει τώρα την επανάσταση του και να βγάλει την μάνα του από την ζωή του για όσο καιρό θέλει αυτός. Αλλά όπως και στην ζωή, έτσι και στον κινηματογράφο, δεν είμαστε ό,τι λέμε αλλά ό,τι κάνουμε! Και όταν έρχεται η στιγμή να φανεί γενναίος και ανεξάρτητος, τότε είναι που πάλι κρύβεται κάτω από την ποδιά της μάνας του.
Ένα άλλο πολύ ενδιαφέρον στοιχείο που βγαίνει κρυφά κατά την εξέλιξη της ταινίας, είναι η σαπίλα και διαφθορά της νέας Ρουμανίας! Αστυνομικοί που ζητούν εξυπηρετήσεις, νεόπλουτοι που λαδώνονται για να αλλάξουν κατάθεση, ένοχοι που για να αθωωθούν πληρώνουν αδρά είναι τα στοιχεία που εμφανίζονται σαν μία φυσιολογική στάση και αντιμετωπίζονται κριτικά μόνο στο κομμάτι που ενοχλούν εμάς σαν θεατές. Αλήθεια, πόσα κοινά στοιχεία βρίσκει κάποιος Έλληνας ανάμεσα στην ρουμανική πραγματικότητα και στην ελληνική; Ίσως θα μπορούσαμε να πούμε ότι συγκρούεται και η παλιά Ρουμανία με την καινούργια αλλά στα δικά μου μάτια μου μοιάζει αρκετά θολό ακόμα και δεν είμαι σίγουρος αν ήταν η βασική του θέληση να αναδείξει αυτή την αντίθεση.
Εν κατακλείδι: Συναισθηματική φόρτιση στο φουλ, διάλογοι κινηματογραφικοί, σκληρός φωτισμός σε αρκετά σημεία, κύρια και δευτερεύουσες συγκρούσεις ολοφάνερες, κάμερα στο χέρι που παραλίγο να γίνει κουραστική, μία μάνα που παρότι είναι πρόθυμη να κάνει τα πάντα για να αθωώσει το ένοχο παιδί της την συμπαθείς και ένας γιος που νιώθει αδύναμος να ξεκολλήσει από την εμβρυακή στάση, Χρυσή Άρκτος, ο Calin Peter Netzer να αποδίδει άριστα το σενάριο του, την Luminita Gheorghiu να είναι χάρμα οφθαλμών και εμάς να φωνάζουμε «κι άλλο! Κι άλλο!»
Να την δω; : Καλά σε ποιον μιλάω τόση ώρα;
Πόσο της βάζεις; : 7,5/10
Λοιπά στοιχεία: Στα αγγλικά θα την βρείτε με τον τίτλο Child’s pose και στα ρουμάνικα Pozitia copilului. Είναι καθαρά ρουμανική παραγωγή (να τα βλέπουμε είπαμε αυτά εδώ) και δίνει απαντήσεις και στους δικούς μας που μας τραβάν το αυτί αν κάνουμε ταινίες που δείχνουν την «άσχημη» εικόνα της χώρας! Φταίει το σινεμά για την πραγματικότητα.