Γιάννης Στάνκογλου. Η φήμη του τον ακολουθεί. Ωραίος, γόης, αντισυμβατικός, αποπνέει την αύρα που είχαν οι μεγάλοι γόητες του ελληνικού και όχι μόνο κινηματογράφου. Θα έκανε θραύση αν έπαιζε τότε. Ταυτόχρονα έχει αποδείξει ότι είναι και της ουσίας. Θα μπορούσε να αρκεστεί στα εύκολα, στα γρήγορα και ίσως και τα πιο εμπορικά. Οι ρόλοι, όμως που έχει ερμηνεύσει, είναι δύσκολοι, διαφορετικοί, απαιτητικοί, δείχνουν έναν άλλο άνθρωπο…Και αυτό το επιβεβαιώνει η επαφή μαζί του. Καθώς τον ακούω και τον βλέπω να μιλά με πάθος γι’ αυτά που αγαπά, που πιστεύει, για τον Ρεμπό, τον αγαπημένο του ποιητή. Νιώθω πόσο τον εκφράζει η φράση του έργου:
«Τη ζωή αξίζεις να τη ζεις, αν έχεις κάτι για το οποίο αξίζει να πεθάνεις»
Ο Γιάννης Στάνκογλου μίλησε στην Ευαγγελία Κανταρτζή για τον Ρεμπό, το “Είμαι ένας άλλος” και όχι μόνο..
Έχετε τη φήμη του σκληρού και άγριου γόη, τουλάχιστον στις οθόνες. Πόσο κοντά στην πραγματικότητα είναι η εικόνα σας αυτή;
Η εικόνα τουλάχιστον τώρα, τη συγκεκριμένη στιγμή που με βλέπεις, και τα τελευταία αρκετά χρόνια, δεν είναι αυτή. Έχω ζήσει πράγματα στην εφηβεία μου, σκληρά, δύσκολα ακραία. Αλλά αυτό ήταν τότε. Εδώ και πάρα πολλά χρόνια δεν έχω σχέση με αυτό το πράγμα. Προσπαθώ, όσο γίνεται, να λειάνω τις γωνίες μου
Αλλάξατε αρκετά επαγγέλματα. Και τελικά ηθοποιός. Τι ήταν αυτό που σας επηρέασε και οδηγηθήκατε στην επιλογή αυτή;
Νομίζω ότι έχει να κάνει κυρίως με τη διεργασία αυτή που γίνεται εσωτερικά μέσα μου. Από τη στιγμή που κατάλαβα ότι κάτι αλλάζει μέσα μου, ότι κάθε φορά που καταπιάνομαι με έναν χαρακτήρα, με ένα έργο, που συνεργάζομαι με διαφορετικούς ανθρώπους, αυτό μου άρεσε πάρα πολύ και με γοήτευσε. Ένιωσα ότι το είχα ανάγκη, γιατί είναι αλήθεια ότι, όταν ήμουν μικρό παιδί έπαιζα αρκετά μόνος μου. Ανακάλυπτα παιχνίδια, αυτοσχεδίαζα και όχι μόνο αυτοσχεδίαζα, μίλαγα κιόλας πάρα πολύ, έκανα σπικάζ για οτιδήποτε και όταν ανακάλυψα ότι εδώ είμαι , ένιωσα πολύ σίγουρος γι’ αυτό το πράγμα, μου άρεσε πάρα πολύ και είπα εδώ είναι, εδώ ανήκω.
Αυτό σας έκανε και καλύτερο άνθρωπο;
Έτσι νομίζω, αν και δεν ξέρω τι σημαίνει καλύτερος άνθρωπος. Αλλά ναι, ίσως. Είναι αυτό που είπαμε και πριν. Έχω λειάνει κάπως τις γωνίες μου.
Θέατρο, κινηματογράφος, τηλεόραση; Τι τελικά σας εκφράζει ή σας ταιριάζει περισσότερο;
Το θέατρο είναι το σπίτι μου με κάποιον τρόπο. Εκεί δουλεύω πάρα πολύ και εξελίσσομαι. Το σινεμά με γοητεύει πάρα πολύ. Μ’ αρέσει υπερβολικά το σινεμά. Θέλω να βρίσκομαι στα γυρίσματα. Έξω, μέσα. Να δουλεύω. Να έχω τη δυνατότητα να δουλέψω τον ρόλο όσο γίνεται καλύτερα από πριν και να πάω στο γύρισμα με κάτι που να νιώθω σιγουριά, να νιώσω αυτός, να πάω με σιγουριά να δουλεύω, να είμαι ο χαρακτήρας.
Τηλεόραση, όταν γίνεται με σωστές βάσεις με σωστό μπάτζετ, με σωστή παραγωγή ναι γιατί όχι; Το νησί ήταν μια υπέροχη παραγωγή, σαν σινεμά. Δεν έκανα κάτι διαφορετικό. Όπως και σε πολλά άλλα πράγματα. Αν πω το ναι δεν θα κάνω κάτι διαφορετικό.
Στο «Είμαι ένας άλλος» ερμηνεύετε μια πολυσύνθετη και πολύ ταλαντούχα προσωπικότητα . Τον «καταραμένο ποιητή» Αρθούρο Ρεμπό. Πόσο σας άγγιξε ο ήρωας αυτός;
Πάρα πολύ. Τον γνώρισα στα 22 μου χρόνια. Χώριζα από μια σχέση και έπεσε στα χέρια μου. Έπαθα πλάκα. Έπαθα σοκ. Έβγαλα στυλό, άρχισα να σημειώνω, αν και δεν σημειώνω με στυλό τα βιβλία μου. Τι μου άρεσε, τις σκέψεις μου, έκανα εργασία από το πουθενά.
Πριν τρία χρόνια μια φίλη μετανάστευσε στη Σουηδία και της είπα, αν βρει κάτι ωραίο να μου το στείλει. Μου έστειλε αυτό το κείμενο χωρίς να ξέρει ότι έχω κόλλημα με τον Ρεμπό. Έχω ένα ράφι στη βιβλιοθήκη μου που έχω κάποια αγαπημένα έργα και εκεί έχω πρώτα απ’ όλα τον Ρεμπό.
Έπαθα πλάκα. Διάβασα το κείμενο στα αγγλικά και είπα τι ωραία ιδέα. Αλλά πώς γίνεται, πώς μπορεί να γίνει παράσταση; Το είχα 2, 5 χρόνια στο συρτάρι μου και φέτος, ενώ μου έκαναν προτάσεις να παίξω και αλλού, επέλεξα αυτό γιατί είχα την ανάγκη να κάνω κάτι προσωπικό.
Νιώθω ότι τα πράγματα, έτσι όπως είναι σ’ αυτή τη χώρα, οφείλεις να μιλήσεις μ έναν τρόπο άμεσο και σε σχέση με αυτό που συμβαίνει και μέσα σε αυτό το κείμενο υπάρχουν αυτά τα στοιχεία και μάλιστα σε πολύ δυνατό βαθμό. Οπότε ήταν πολύ μεγάλη μου χαρά να ξανανακαλύψω τον Ρεμπό, να ξαναδιαβάσω τη βιογραφία του. Αφού διάβασα τα ποιήματα, ήξερα τι ήταν αλλά δεν είχα διαβάσει αυτό που λένε, βιογραφίες, πράγματα που έχουν γράψει άλλοι γι’ αυτό. Και μου δόθηκε και αυτή η δυνατότητα και έτσι συνδέθηκα πολύ περισσότερο.
Βρίσκετε ότι έχετε κοινά στοιχεία, πέρα από την ομολογουμένως εξωτερική ομοιότητα;
Με γοητεύει αυτό που έκανε κι εκείνος και το θέλω και όποτε μπορώ το κάνω κι εγώ, δηλαδή το να φεύγεις. Αυτό είναι ένα κοινό. Νομίζω ακόμα ότι ο τρόπος με τον οποίο έζησε, με γοητεύει. Ένα άλλο κοινό στοιχείο που βρήκα εγώ από την πρώτη στιγμή που τον διάβασα, είναι ότι αυτόν τον άνθρωπο τον τρομάζανε οι σκέψεις του, αυτό που έβλεπε, αυτό που ένιωθε γύρω του, γιατί αντιλαμβανόταν στο όλο, αυτό που συνέβαινε, και γι’ αυτό έφευγε συνέχεια. Συνέχεια, ήθελε να μαθαίνει καινούρια πράγματα, να ψάχνει.
Αυτό το στοιχείο το έχω κι εγώ από μικρός, όχι σε αυτό το βαθμό, όχι όπως ο Ρεμπό γιατί ο Ρεμπό είναι ένα πνεύμα γεμάτο χρυσάφι με πολύ φως, άσχετα αν πολλοί λένε ότι είναι καταραμένος. Για μένα έχει απίστευτο φως, είναι ο ήλιος, χρυσό. Μ’ αρέσουν τα ταξίδια, μ’ αρέσει να βρίσκομαι με ανθρώπους πρωτόγονους, μ’ αρέσει να ανακαλύπτω πράγματα. Αυτά είναι τα κοινά.
Και από την άλλη βρήκα πολλά κοινά στοιχεία στον λόγο που πέρασε ο Μίκαελ Λαζάρο, ο συγγραφέας του κειμένου. Στον λόγο που πέρασε για τον Αρθούρο Ρεμπό. Εκεί μέσα βρήκα πολλά δικά μου κοινά στοιχεία. Και την ίδια στιγμή πολλά κοινά στοιχεία με το τώρα. Είναι ένα πολύ σύγχρονο κείμενο που μιλάει για αυτά που ζούμε, γιατί καταπιάνεται με πράγματα που όλους μας απασχολούν όπως είναι η οικογένεια, η κοινωνία, ο θάνατος, η ελευθερία, η επανάσταση. Τι είναι όλο αυτό; Είναι ένα κείμενο πολύ άμεσο, σύγχρονο, κι είναι αυτό που λένε πολλοί θεατές ότι είναι μια γροθιά στο στομάχι.
Και διαφορές; Που εστιάζετε τις διαφορές;
Διαφορές υπάρχουν πάρα πολλές. Κατ’ αρχήν έζησε σε μια άλλη εποχή και κατά δεύτερο μιλάμε για μια διάνοια, θα το ξαναπώ. Μόνο διαφορές έχεις όταν μιλάς για μια διάνοια. Ο άνθρωπος έγραψε ότι έγραψε από τα 14 μέχρι τα 19, άλλαξε τη γαλλική λογοτεχνία και την ευρωπαϊκή και γενικά την παγκόσμια. Έχει επηρεάσει κινήματα που εγώ ακόμα μπορεί να μην τα ξέρω. Και θα επηρεάσει και στο μέλλον και άλλα, οπότε υπάρχουν πολύ μεγάλες διαφορές.
Υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο ποίημά του που σας εκφράζει περισσότερο ;
Νομίζω ότι πάρα πολλά αλλά αυτά που με εκφράζουν, αυτά που χρησιμοποιούμε και στην παράσταση όπως:
Θα φύγω από την Ευρώπη,
ο αέρας της θάλασσας θα κεντρίσει τα πνευμόνια μου,
θα κάψει το δέρμα μου,
θα κολυμπώ,
θα πατάω το χορτάρι
θα κυνηγώ και κυρίως θα καπνίζω
Θα πίνω ποτά πιο σκληρά και από μέταλλο,
όπως έκαναν οι πρόγονοί μου γύρω από τη φωτιά
και θα γυρίσω πίσω με μηρούς ατσάλινους,
σκούρο δέρμα, λαμπερά μάτια,
η μάσκα αυτή θα τους κάνει να πιστέψουν ότι ανήκω σε μια πιο δυνατή φυλή.
θα έχω χρυσό,
θα είμαι αδίστακτος
κι θα έχω ταξιδέψει τόσο μακριά από την παλιά μου ζωή
Και να δω τον εαυτό μου στον δρόμο δεν θα τον αναγνωρίσω
θα σωθώ
Τώρα είμαι ένας καταραμένος
Η Πατρίδα μου προκαλεί φρίκη
Το έργο το σκηνοθετεί η σύζυγός σας. Πόσο βολικό είναι να είσαι και στη δουλειά μαζί με τον σύντροφό σου;
Είναι δύσκολο, δεν είναι εύκολο να δουλεύεις με τον άνθρωπό σου. Ύστερα από 4 θεατρικά και 3 ταινίες έχουμε βρει τον τρόπο. Υπάρχουν συγκρούσεις και κόντρες πάρα πολλές αλλά υπάρχουν επί της ουσίας κι όχι για μικροπράγματα Γιατί κι εγώ και η η Αλίκη ξέρουμε τις ευκολίες μας και πάνω εκεί είναι η σύγκρουση γιατί η σύγκρουση θα είχε ένα διαφορετικό αποτέλεσμα αν δεν ξέραμε τις ευκολίες μας. Οπότε αυτό είναι πολύ καλό
Τι σας ιντριγκάρει σε μια γυναίκα; Τι είναι αυτό που θα σας τραβήξει περισσότερο;
Νομίζω η αλήθεια, δεν μπορώ να το προσδιορίσω, τι είναι η αλήθεια, αλλά ένα βλέμμα που είναι καθαρό. Που μπορείς να κάτσεις να πεις κάποιες κουβέντες μαζί κι ας έχει ότι από κάτω, ότι να έχει και ότι να είναι, το φλερτ, το οτιδήποτε. Να μιλάς με τα μάτια. Αρκεί να είναι καθαρό. Να μιλάνε τα μάτια.
Αυτό είναι και το στοιχείο που θα σας κρατήσει ίσως:
Θα με κρατήσει, αν θα ερωτευτώ. Θα με κρατήσει σε μια κουβέντα αυτό, αυτό που λέμε λαμπερά μάτια. Αλλά θα με κρατήσει το να ερωτευτώ. Πράγμα που δεν συμβαίνει πολύ συχνά στη ζωή μας, αυτό που λέμε πραγματικός έρωτας. Μπορεί να θέλεις κάτι άλλο από μια γυναίκα αλλά μπορεί να μην είσαι έτοιμος να το κάνεις, να ερωτευτείς, να μπεις μέσα σε αυτή την κατάσταση.
Εχετε ξεχωρίσει κάποιον από τους ρόλους που ερμηνεύσατε;
Είναι αρκετοί. Και το Λεωφορείον ο Πόθος, που έπαιξα Στάνλεϊ Κοβάλσκι, σε σκηνοθεσία της Άντζελας Μπρουσκου με την Όλια Λαζαρίδου. Και το 2004 του Μιχαήλ Μαρμαρινού, έναν χαρακτήρα που αυτοσχεδίαζε και μιλούσε με τον εαυτό του, πολύ ωραίος, το χάρηκα. Και στο Festen, που ξανασκηνοθέτησε η γυναίκα μου, την Οικογενειακή γιορτή. Και στο «Τρίτο Στεφάνι». Και στο «Τανγκό των Χριστουγέννων» στο σινεμά. Και στο Νησί, τον Αντρέα.
Άρα όλοι αγαπημένοι σας;
Ναι, δύσκολο να ξεχωρίσω.Αν κι αυτό που κάνω τώρα επειδή είναι αρκετά προσωπικό, επειδή εμπλέκεται και η γυναίκα μου στη σκηνοθεσία και είμαι μόνος μου πάνω στη σκηνή και τo ότι το πάμε περιοδεία. Είμαστε on the road, οικογενειακώς. Ίσως να είναι ένα τσικ πιο πάνω.
Έναν ρόλο που ονειρεύεστε;
Έχω αλλά δεν σας το πω για να μην το κάνει άλλος! Αστειύομαι. Ονειρεύομαι πολλούς ρόλους. ΄Αμλετ! Ποιος ηθοποιός δεν θέλει να παίξει; Και Οθέλλο και Έγκλημα και Τιμωρία του Ντοστογιέφσκι, Ρασκόλνικοφ.
Θα σας ταίριαζε αυτός o ρόλος.
Είναι από τα αγαπημένα μου!
Και Κουαρτέτο του Μίλλερ ή του Λακλώ, Ερωτικό Κουαρτέτο. Είναι πολλά και άλλο ένα που πιστεύω ότι θα το παίξω του χρόνου!
Η σχέση σας με την πολιτική;
Θα έλεγα ότι είμαι πιο κοντά στον Ρεμπό, είμαι λίγο πιο αναρχικός. Αναρχικός: Όχι με την έννοια που παρουσιάζεται, είτε από τα μέσα είτε γενικώς από τους ανθρώπους.
Η αλήθεια είναι ότι με έχει πληγώσει η πολιτική. Και όχι μόνο αυτό, με έχει φέρει σε μια διαδικασία. Σε μια στιγμή που είμαι αμήχανος, ταραγμένος φοβισμένος. Και δουλεύω κιόλας, έχω την δουλειά μου, κάνω πράγματα, κινούμαι. Παρόλα αυτά τα νιώθω αυτά τα συναισθήματα. Πόσο μα πόσο περισσότερο μπορεί να τα νιώθει ένας κόσμος που δεν έχει δουλειά, τον έχουν φέρει εκεί που τον έχουν φέρει. έχει οικογένεια, δεν μπορεί να επιζήσει. Θεωρώ ότι έχουν γίνει πολλά λάθη. Η πολιτική , σε αυτή την χώρα ειδικά, δεν έχει γίνει με έναν τρόπο που να την αγαπήσει ο κόσμος. Θα έπρεπε! Θα έπρεπε να υπάρχει αυτό που λέμε να βγαίνει κάποιος άνθρωπος και να θέλει το καλό αυτής της χώρας, το καλό της πόλης, το καλό της κοινωνίας, των ανθρώπων. Ε, αυτό δεν το έχω ζήσει ακόμα. Λόγια, λόγια, λόγια και αυτό με πληγώνει. Γι’ αυτό λέω ότι κατά μία έννοια είμαι αναρχικός
Άρα να υποθέσω ότι δεν είστε αισιόδοξος με τη σημερινή κατάσταση;
Όχι είμαι πολύ αισιόδοξος. Δεν μπορώ να είμαι αλλιώς. Είμαι αισιόδοξος από την άποψη ότι κάποια πράγματα πρέπει να σε αλλάζουν. Αυτό πραγματεύεται και αυτό το έργο.
Λέει «Αν δεν αλλάξεις τον εαυτό σου δεν μπορείς να αλλάξεις τον κόσμο»
΄Ασχετα που οι πολιτικοί λένε ότι θα αλλάξουν τον κόσμο ενώ οι ίδιοι δεν έχουν αλλάξει. Πάλι τα ίδια ακούμε, πάλι τα ίδια λένε. Πάλι τα ίδια έχουμε, είναι σαν μην μαθαίνουμε από τα λάθη μας σαν λαός. Και αυτό ξεκινάει λίγο από τους ανθρώπους που καταπιάνονται με τα κοινά. Υπάρχει ανάγκη σε αυτόν τον τόπο να βρεθούνε άνθρωποι που πραγματικά θέλουν να κάνουν το καλό.
Να σας ευχηθώ Καλή Επιτυχία και θα κρατήσω λοιπόν αυτό που λέει και στο έργο «Αν δεν αλλάξεις τον εαυτό σου δεν μπορείς να αλλάξεις τον κόσμο»
Δείτε απόσπασμα της συνέντευξης http://youtu.be/1fKoEI0ELfk
“Θα έρθει μια μέρα που θα σας χτυπήσει ο θάνατος τη πόρτα. Δεν θα θέλατε να πείτε στον εαυτό σας πως η ζωή που είχατε ζήσει είναι αυτή που πραγματικά θέλατε να είναι, κι όχι πως κάποιος άλλος διάλεξε τη ζωή που ζήσατε;”