Ο σκηνοθέτης της ευφάνταστης παράστασης του Εθνικού θεάτρου «Βάτραχοι», κύριος Γιάννης Κακλέας, συνομίλησε μαζί μας και απάντησε στις ερωτήσεις του Thessaloniki-portal.gr, με αμεσότητα και ευγενικό αυθορμητισμό, ύστερα από τη συνάντησή μας στο θέατρο δάσους και στην παράσταση, στην αγωνία λίγο πριν και στο χειροκρότημα μετά, μιας ακόμη παράστασης ποιητικού αγώνα, στον καθρέφτη του θεάτρου, στη σύγκλιση του αρχαίου δράματος .
Μιλήστε μας για την παράσταση «Βάτραχοι» του Εθνικού θεάτρου και τη σκηνοθετική σας προσέγγιση. Οι βάτραχοι είναι το αριστούργημα του Αριστοφάνη. Ένα έργο που έχει τις ρίζες του στα σατυρικά δράματα με ήρωα τον Διόνυσο και στα δρώμενα των Ελευσινίων Μυστηρίων. Η παράστασή μας, επιθυμεί να αναδείξει αυτά τα στοιχεία και να επικεντρωθεί στην ποιητική διάσταση του Αριστοφάνη κι όχι στον επιθεωρησιακό χαρακτήρα του συγγραφέα που προβάλλεται ιδιαίτερα σε πολλές παραστάσεις και ευτελίζουν έναν ποιητή με επικαιρικά αστειάκια , κιτς εξυπνάδες και ευρήματα κακού γούστου έτσι ώστε ο θεατής φεύγοντας από την παράσταση να μην έχει καταλάβει ούτε το νόημα του έργου ούτε και την σπουδαιότητα του Αριστοφάνη.
Πώς η κωμωδία συναντά την τραγωδία στην Αριστοφανική εκδοχή-πώς βλέπετε εσείς κύριε Κακλέα, ως σκηνοθέτης, το αρχαίο δράμα; Η αφετηρία της σκέψης του ποιητή είναι η επιθυμία να σωθεί η πόλη της Αθήνας που βρίσκεται σε δεινή θέση με τον πελοποννησιακό πόλεμο. Ο Αριστοφάνης δεν τον θέλει αυτόν τον πόλεμο. Αντιδρά επίσης στην πολιτική και ηθική παρακμή της Αθηναϊκής δημοκρατίας. Πιστεύει ότι η μόνη λύση για να επιστρέψει η πόλη στην ακμή της , είναι η αποδοχή του ποιητικού τρόπου σκέψης, επιθυμεί μια διακυβέρνηση που έχει ως γνώμονα τον άνθρωπο και που με ματιά ευαίσθητη και διεισδυτική να επεξεργάζεται τα προβλήματα της κοινωνίας. Και ποιος μπορεί να πραγματοποιήσει αυτήν την Ουτοπία ; Ένας ποιητής . Και στην προκειμένη περίπτωση ο Αισχύλος που ήταν και Μαραθωνομάχος. Έτσι ο Διόνυσος κατεβαίνει στον Αδη κι εκεί συναντάει τους δύο μεγάλους τραγικούς μας ποιητές, που δίνουν έναν αγώνα για να αποδειχθεί ποιος είναι ο καλύτερος. Εκεί η κωμωδία συναντάει την τραγωδία με τελικό σκοπό να αποθεωθεί η θεατρική τέχνη.
Μέχρι τώρα δεν έχω σκηνοθετήσει κάποιο έργο αρχαίου δράματος (Τραγωδία) .Το αγαπώ αλλά ακόμη το απολαμβάνω διαβάζοντάς το. Κάποια στιγμή θα μου δωθεί , ελπίζω, η ευκαιρία να σκηνοθετήσω ένα από τα αριστουργήματα αυτά και τότε έχω την εντύπωση ότι θα με απασχολήσει πολύ το τελετουργικό τους στοιχείο.
Στην παράστασή σας δώσατε έμφαση στον πολιτικό-αισθητικό στοχασμό του ποιητικού λόγου, συνδέοντας την αρχαία εποχή των μεγάλων τραγικών ποιητών με τη σύγχρονη ποίηση- Μιλήστε μας γι’ αυτή την πρόταση στο λόγο του θεάτρου. Αγαπώ την ποίηση. Πιστεύω ότι οι ποιητές μας βλέπουν τον κόσμο με μια θεία καθαρότητα και μια βαθειά ειλικρίνεια . Σε ένα έργο λοιπόν όπως οι Βάτραχοι, που έχουν στόχο την αναζήτηση του χαμένου ποιητικού λόγου, δεν θα μπορούσε να λείψει και ο σύγχρονος λόγος των ποιητών μας . Στην παράβαση του έργου, οι ηθοποιοί επικοινωνούν τον ποιητικό λόγο των Γιώργου Σεφέρη, Οδυσσέα Ελύτη, Γιάννη Ρίτσου , Μανόλη Αναγνωστάκη, Μιχάλη Κατσαρού, Τάσου Λειβαδίτη και Κικής Δημουλά . Έναν λόγο που στοχεύει στην συνειδητοποίηση ότι μόνο με την προσφορά , την γενναιοδωρία , την αλληλεγγύη και την αυτογνωσία, μπορεί ο άνθρωπος να ευημερήσει.
Τι είναι για σας το θέατρο, κύριε Κακλέα; Ποιες τέχνες τροφοδοτούν τη σκηνοθετική σας σκέψη; Το θέατρο είναι μια μαγική διαδικασία όπου άνθρωποι συνυπάρχουν με κάποιους άλλους ανθρώπους που βιώνουν , εξομολογούνται και πάσχουν με στόχο την μέθεξη και την κάθαρση.Τι πιο σπουδαίο για τον πολιτισμό μας. Γιατί το θέατρο είναι μια σπουδαία τέχνη που διδάσκει, ψυχαγωγεί και ανακουφίζει την ανθρώπινη ψυχή. Πιστεύω ότι το θέατρο είναι η υπέρτατη μορφή παραστατικής τέχνης γιατί συνδυάζει την φιλοσοφία, την λογοτεχνία, την μουσική, τον χορό και τις εικαστικές τέχνες και έχει την ιδιαιτερότητα, ανάλογα με την χημεία των θεατών και των ηθοποιών, να δημιουργεί μοναδικές στιγμές έκστασης που τροφοδοτούν μια αέναη προσπάθεια προς την αυτογνωσία.
.Τι αποτυπώνει, κατά τη γνώμη σας, η ποιητική έκφραση στον ανθρώπινο και διαχρονικό κύκλο του χρόνου; Η ποίηση είναι το αποτύπωμα της ανθρώπινης περιπέτειας. Ο μοναδικός αληθινός λόγος. Κανονικά η Ιστορία μας πρέπει να γράφεται με βάση την ποιητική έκφραση. Μόνο ο ποιητικός λόγος είναι ικανός να εμφανίσει το μέγεθος των γεγονότων, εσωτερικών και εξωτερικών. Μόνο στην ποίηση υπάρχουμε στ’ αλήθεια. Εκεί, ο ποιητικός μας εαυτός ερωτεύεται , πραγματώνεται και επικοινωνεί με ποιότητες άξιες Λόγου. Μέσα από την ποίηση μετράμε τον χρόνο ,τις απώλειες και τις ανεκπλήρωτες επιθυμίες μας. Οφείλουμε στην ποίηση και οφείλουμε στον εαυτό μας να υπάρξουμε ως ποιητές.
Πώς θα ορίζατε την καλλιτεχνική δημιουργία; Παραφράζοντας κάποιες σκέψεις του Οδυσσέα Ελύτη θα έλεγα ότι « η καλλιτεχνική δημιουργία αρχίζει από εκεί που την τελευταία λέξη δεν την έχει ο θάνατος. Η τέχνη, μας ξεμαθαίνει τον κόσμο,τέτοιον που τον βρήκαμε, τον κόσμο της φθοράς. Ο καλλιτέχνης είναι ο γεναιόδωρος άνθρωπος. Και η τέχνη είναι το άλλο πρόσωπο της υπερηφάνειας.»
Σας ευχαριστούμε πολύ κύριε Κακλέα, για το χρόνο που μας διαθέσατε! Ελπίζω να σας κάλυψα!