Συνέντευξη του Νίκου Ιγνατιάδη με τον σκηνοθέτη Δημήτρη Σακατζή* με αφορμή την θεατρική παράσταση «ΦΤΥΣΤΟΣ Ο ΜΑΚΑΡΙΤΗΣ»
Καλημέρα, και αν επιθυμείτε ας μιλάμε στον ενικό, μιας και είμαστε αρκετά γνώριμοι (γέλια). ( Παλιοί γνώριμοι με τον Δημήτρη Σακατζή, όταν του ζήτησα συνέντευξη, δεν μου την αρνήθηκε αλλά γνώριζα ότι είναι η χειρότερη του, δεν του αρέσει να μιλάει για το έργο του, είναι από τους ανθρώπους που θέλει το έργο τους να μιλάει από μόνο του Καλημέρα
Δημήτρη πρώτα από όλα θα ήθελα να μου πεις λίγα πράγματα για τους συντελεστές της παράστασης, και την μεταξύ σας συνεργασία…. Τις ευκολίες και τις δυσκολίες σας. Έχουμε δύο πολύ σημαντικά στοιχεία που αντισταθμίζουν κάθε δυσκολία που συναντούμε. Το ένα είναι η πίστη μας. Από την αρχή όλοι οι συντελεστές πιστέψαμε με το ίδιο πάθος ότι μπορούμε να δημιουργήσουμε μια μεγάλη παραγωγή από τη Θεσσαλονίκη για τη Θεσσαλονίκη, με ένα νεοελληνικό έργο που κάθε μερίδα του κοινού μπορεί να αγαπήσει και με ηθοποιούς που έχουν τη δύναμη να φέρνουν τους θεατές να δουν δεύτερη και τρίτη φορά την παράσταση- μας συνέβη πέρσι επανειλημμένα και μπορώ να το λέω πλέον ως γεγονός. Το δεύτερο στοιχείο που μας έχει βοηθήσει απίστευτα είναι ότι ο καθένας σε αυτήν την παραγωγή, είτε δουλεύει επάνω στην σκηνή είτε πίσω από αυτήν τρέφει όχι απλά σεβασμό αλλά θαυμασμό για τις ικανότητες του άλλου. Όπως καταλαβαίνεις μια τέτοια σχέση, ανεβάζει πολύ ψηλά τον πήχη των προσδοκιών που έχει ο καθένας από τον εαυτό του και διασφαλίζει την δυναμική της παράστασης απέναντι στις δυσκολίες.
Δεύτερη χρονιά για το ΦΤΥΣΤΟΣ Ο ΜΑΚΑΡΙΤΗΣ αυτή τη φορά στο ΦΑΡΓΚΑΝΗ γιατί αλλάξατε θεατρική στέγη? Το ΦΑΡΓΚΑΝΗ είναι ένα νέο θέατρο, ένας ανακαινισμένος χώρος που δημιουργεί πολύ ζεστή και φιλόξενη αίσθηση στον θεατή. Βρίσκεται στην καρδιά του κέντρου της πόλης, όπου κινείται το σύνολο σχεδόν των νέων ανθρώπων που δίνουν ζωή στην καλλιτεχνική Θεσσαλονίκη και τους οποίους θέλουμε να προσεγγίσουμε . Ταυτόχρονα είναι ένας ιστορικός χώρος εδραιωμένος στη μνήμη της πόλης. Νομίζω-και το συνειδητοποιώ τώρα που σου το λέω- ότι συνδυάζει αυτό που προσπαθούμε να πετύχουμε με την παράσταση αυτή: στηριγμένοι σε κλασσικούς θεατρικούς κώδικες, να φέρουμε μια νέα δυναμική στην σύγχρονη κωμωδία.
Γνωρίζοντας ότι καμιά παράσταση δεν είναι ακριβώς ίδια με μια προηγούμενη, καθώς το θέατρο είναι ένας ζωντανός οργανισμός που αλληλεπιδρά και επηρεάζεται και από το κοινό, θα υπάρχουν φέτος αλλαγές στο κορμό ή στα κείμενα για να αγγίζει έτσι πιο άμεσα την επικαιρότητα η παράσταση? Τόσο το κείμενο όσο και η παράσταση είχαν εξαρχής δουλευτεί έτσι ώστε να είναι διαχρονικά. Και το διαχρονικό είναι πάντοτε επίκαιρο. Ωστόσο υπάρχουν αλλαγές στην παράσταση μιας κι έχουμε φέτος τη χαρά να συμπεριλαμβάνονται στο θίασο δύο καινούργιοι ηθοποιοί- ο Κυριάκος Δανιηλίδης και η Όλγα Κουτσού που ο καθένας καταθέτει τη δική του φρέσκια και σπαρταριστή ερμηνεία.
Επεκτείνοντας την προηγούμενη ερώτηση, δίνεις την ελευθερία στους ηθοποιούς να χρησιμοποιούν προσωπικές ατάκες ή τακτικές για να πετύχουν το στόχο που αναφέραμε παραπάνω? Αυτή είναι μια ελευθερία που δεν δίνεται από τον σκηνοθέτη. Ο ηθοποιός ως καλλιτέχνης – δημιουργός και τελικός ερμηνευτής του θεατρικού λόγου, την έχει αυτή την ελευθερία ούτως η άλλως. Και ο καλός ηθοποιός ξέρει πραγματικά πότε να βάλει την προσωπική ατάκα που ταιριάζει και αναδεικνύει μια δεδομένη στιγμή της παράστασης και πότε όχι. Ο πραγματικός καλλιτέχνης έχει απόλυτη αίσθηση του μέτρου και της ισορροπίας που με τη σειρά της σημαίνει ελευθερία.
Με την βεβαιότητα ότι οι θεατές σας θα γελάσουν και θα περάσουν ένα διασκεδαστικό δίωρο, (καθώς είδα την παράσταση πέρυσι), Θεωρείς ότι περνάει και μηνύματα πολιτισμού ηθικής και modus Vivendi? Το «Φτυστός ο Μακαρίτης» είναι μια εξαιρετικά καλογραμμένη κωμωδία που κατορθώνει να περνάει μηνύματα την ώρα που σε κάνει να ξεκαρδίζεσαι- δηλαδή την ώρα που το μυαλό και η καρδιά των θεατών είναι ανοιχτά. Τολμώ να πω ότι περιέχει μερικά από τα πιο καυστικά, επικίνδυνα τολμηρά σχόλια που έχω διαβάσει για την προσωπική, κοινωνική, και πολιτική μας ηθική σε βάθος χρόνου που σε κάνει να δεις τη γραμμή πορείας του ελληνικού λαού. Το έργο χειρίζεται αριστοτεχνικά τους κωμικούς κώδικες και αυτό σημαίνει ποιοτική κωμωδία, από τη μια μαχαίρι στο κόκκαλο και από την άλλη απέραντη αγάπη για τον άνθρωπο με όλα του τα ελαττώματα.
Εκτός από την σκηνοθεσία (την θεατρική, αλήθεια και γιατί μόνο και αποκλειστικά την θεατρική?) καταπιάνεσαι και με άλλες τέχνες? Και βέβαια. Καταρχήν να μην ξεχνάμε ότι είμαι ηθοποιός (γέλια). Μου αρέσει να καταπιάνομαι με την κατασκευή σκηνικών, παίζω ούτι, γράφω τραγούδια, γράφω ποίηση, στήνω performances και δρώμενα σε μη θεατρικούς χώρους. Όσο για το γιατί σκηνοθετώ αποκλειστικά θέατρο, δεν πρόκειται για επιλογή αλλά για συνθήκη: η πόλη δεν ευνοεί άλλες συνεργασίες για τηλεοπτική ή κινηματογραφική σκηνοθεσία…
Εποχή κρίσης, τι ρόλο παίζει η τέχνη, και ειδικά το θέατρο σήμερα? Λυτρωτικό. Είναι εμφανές παντού γύρω μας, δεν είναι απλά η άποψη μου. Όλοι καταπιάνονται με κάτι δημιουργικό, τα εργαστήρια δημιουργικής έκφρασης έχουν περισσότερη δουλειά από τον καιρό των «παχιών αγελάδων» και το θέατρο που είναι η σύνθεση όλων των τεχνών είναι σε ανοδική πορεία. Λόγω κρίσης ο κόσμος έχει γίνει πιο επιλεκτικός, διαλέγει τα θεάματα που πραγματικά τον ψυχαγωγούν, με την ουσιαστική έννοια της λέξης. Προσωπικά χαίρομαι πολύ για αυτό το «ξεκαθάρισμα», και φυσικά τα λέω αυτά συμπεριλαμβάνοντας και τον εαυτό μου: όλοι μας καλούμαστε να καταθέσουμε το καλύτερο που έχουμε αλλιώς ο κόσμος θα μας απορρίψει και καλά θα κάνει.
Πως φαντάζεσαι το μέλλον του θεάτρου, μιας και ζεις μόνο από αυτό? Το θέατρο είναι μια τέχνη που ζεις τη στιγμή. Δεν έχω μάθει να φαντάζομαι το μέλλον αλλά να χτίζω όσο πιο δημιουργικά μπορώ το παρόν.
Θα προέτρεπες το παιδί σου να ακολουθήσει το επάγγελμά σου με την σημερινή κατάσταση? Θα το προέτρεπα να ακολουθήσει οποιοδήποτε επάγγελμα που θα το κάνει να νιώσει ότι αξίζει να αφιερώσει ένα μέρος της ζωής του κάνοντας το.
Σ ευχαριστώ για τον χρόνο σου, εύχομαι να πάει καλά και φέτος η παράσταση, ραντεβού στο ΦΑΡΓΚΑΝΗ. Εγώ ευχαριστώ. Θα σε δω στην αίθουσα.
*Σακατζής, Δημήτρης Σκηνοθέτης
Σπουδές: Δραματική Σχολή ΚΘΒΕ. Ως ηθοποιός συνεργάστηκε με το ΚΘΒΕ, την Πειραματική Σκηνή της «Τέχνης», το ΔΗΠΕΘΕ Καβάλας, τη Λύκη Βυθού, το Δημοτικό Θέατρο Θέρμης, το θέατρο Σοφούλη, το Δημοτικό Θέατρο Καλαμαριάς. Το 1999 ίδρυσε την «Ομάδα Καλλιτεχνών Ούγκα Κλάρα» της οποίας είναι καλλιτεχνικός διευθυντής και σκηνοθέτης ανεβάζοντας μεταξύ άλλων: Το πορτοκάλι με την περόνη, τα Σκυλιά στο πάρκο του Ε. Άλμπι, Το Πρωτάθλημα της Π. Φυλακτάκη, Τα 13 Ρολόγια του Τζ. Θέρμπερ, Arizona του J. C. Rubio, This is the End, e?. Το 2000 ανέλαβε την οργάνωση θεατρικής ομάδας στο Παπάφειο Ίδρυμα Θεσσαλονίκης. Από το 2004 έχει σκηνοθετήσει με την ομάδα Καπνομάγαζο του Δήμου Σταυρούπολης έργα των: Μάτεσι, Μουρσελά, Ντ. Φο, Φυλακτάκη, Παπαδιαμάντη, Ρέππα-Παπαθανασίου, Λάγκελεφ. Είναι ιδρυτικό μέλος του Πανελλήνιου Δικτύου για το Θέατρο στην Εκπαίδευση και εισηγητής σεμιναρίων σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Έχει διδάξει θεατρική αγωγή σε δημοτικά σχολεία του Νομού Θεσσαλονίκης και σε θερινά σχολεία επιχειρηματικότητας στην περιφέρεια Μακεδονίας. Στην τηλεόραση πήρε μέρος στη σειρές: Στη χώρα του Αριστοτέλη, Αφιέρωμα στον Καβάφη, Οι κυνηγοί του Piper Methysticum (ΕΤ3), Χαϊβάνια 3-0 και Γιάννης ο Όμορφος (ΑΝΤ1). Επίσης, συμμετείχε στις ταινίες μικρού μήκους: Η σιωπή των Βαλκανίων (σκην. Μπ. Μιλίκοβιτς και Για πάντα φίλοι (σκην. Μ. Κωνσταντινίδης). Ως ηθοποιός και σκηνοθέτης συμμετείχε στο Διεθνές Φεστιβάλ Θεάτρου Καΐρου, Φεστιβάλ Άργους, Φεστιβάλ Επιδαύρου, Διεθνές Φεστιβάλ Θεάτρου Στοκχόλμης, Φεστιβάλ ΙΨΕΝ Όσλο, Φεστιβάλ Θεάτρου Κολωνίας, Φεστιβάλ Θεατρική Δράση Ι Αθήνα, Φεστιβάλ Ερασιτεχνικού Θεάτρου Καρδίτσας, Φεστιβάλ Ερασιτεχνικού Θεάτρου Ορεστιάδας, 1st Balkan Arts Performing Festival. Την περίοδο 2008-2009 πρωταγωνιστούσε στην παράσταση Caveman σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και σε άλλες πόλεις της Ελλάδας.
Συνεργασίες με το ΚΘΒΕ
. Τρομπόνι / Ποντίκας Μάριος (Συγγραφέας) / Σακατζής Δημήτρης (Σκηνοθεσία) – Μονή Λαζαριστών – Σκηνή Σωκράτης Καραντινός (20/01/2012)
[Σκηνοθεσία]
. Όταν οι γυναίκες το γλεντούν / Γκολντόνι Κάρλο (Συγγραφέας) / Ιορδανίδης Γιάννης (Σκηνοθεσία) – Θεσσαλονίκη, Θέατρο Δάσους (01/07/1998)
[Ηθοποιός]
. Σκίστε τη γάτα / Ιωαννίδου Καρίνα (Συγγραφέας) / Παπαμιχάλης Μιχάλης (Σκηνοθεσία) – Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών – Υπερώο (26/04/1991)
[Ηθοποιός]
. Ιππής / Αριστοφάνης (Συγγραφέας) / Χρονόπουλος Διαγόρας (Σκηνοθεσία) – Θεσσαλονίκη, Θέατρο Δάσους (17/08/1989)
[Ηθοποιός]