Κυρία Βυζαντιάδου εδώ και λίγο καιρό απολαμβάνουμε τις ομιλίες σας και έχουμε τη δυνατότητα να προβληματιζόμαστε γόνιμα σε θέματα, όπως η οργή, η οκνηρία και η αλαζονεία. Πώς προέκυψε η ιδέα αυτών των ομιλιών;
Σας ευχαριστώ πολύ για την ευκαιρία, που μου δίνετε, να μιλήσω για αυτόν τον κύκλο 5 βιωματικών ομιλιών με θέμα τα 7 θανάσιμα αμαρτήματα.
Οι ομιλίες είναι κάτι, που αγαπώ να κάνω και αφοσιώνομαι σε αυτό εδώ και πολλά χρόνια με μεγάλο ενθουσιασμό. Δεν πρόκειται για καθιερωμένες ομιλίες ενός επαγγελματία ψυχικής υγείας. Με άλλα λόγια δεν ακούει κανείς εμένα να μιλώ για ένα θέμα αλλά με βλέπει κυριολεκτικά να παρουσιάζω αυτό το θέμα χρησιμοποιώντας αντικείμενα, υφάσματα, άδειες καρέκλες και κυρίως ανθρώπους από το κοινό.
Ο συγκεκριμένος κύκλος περιλαμβάνει τα 7 θανάσιμα αμαρτήματα αλλά έτσι όπως τα αντιλαμβάνομαι μέσα από τη δική μου ψυχοθεραπευτική σκοπιά.
Γιατί οι ομιλίες είναι 5 ενώ τα αμαρτήματα 7;
Σκεφτόμουν ξανά και ξανά πως η απληστία, η λαιμαργία και η λαγνεία είναι τόσο κοντινές συνθήκες και συμπληρώνουν η μία την άλλη οπότε θα ήταν υπερβολή και περιττή, κατά τη γνώμη μου, επανάληψη το να γίνουν τρεις διαφορετικές ομιλίες για τρεις έννοιες τόσο παρόμοιες.
Οπότε αποφάσισα να συμπεριλάβω τα τρία αυτά αμαρτήματα σε μία ομιλία, που θα πραγματοποιηθεί στις 16 Νοεμβρίου και ώρα 12.00 και θεωρώ πως έτσι προφυλάσσω εμένα, ως ομιλήτρια και το κοινό από οποιαδήποτε άπληστη ή λαίμαργη στάση απέναντι στην ίδια την ομιλία. Δε γινόμαστε, με άλλα λόγια, λαίμαργοι με το να θέλουμε να ακούσουμε ξανά και ξανά και όλο και περισσότερα για ένα θέμα, που μπορεί να καλυφθεί σε μία παρουσίαση.
Πρωτότυπος τρόπος σκέψης… περιλαμβάνετε κάθε τι, που συμβαίνει σε μια ομιλία στην ίδια την ομιλία;
Ναι… αυτή είναι και μία πολύ βασική διαφορά των ομιλιών μου από άλλες ομιλίες αξιόλογων συναδέλφων… Αξιοποιώ ο,τιδήποτε συμβαίνει πριν και κατά τη διάρκεια μιας ομιλίας ως ζωντανό παράδειγμα όλων όσων λέω και αναλύω γύρω από ένα θέμα. Τι νόημα έχει άλλωστε να μιλάς για κάτι και να καθρεφτίζεις με τη συμπεριφορά σου το εντελώς αντίθετο;
Θέλετε να γίνετε πιο συγκεκριμένη; Δώστε μου ένα παράδειγμα για να καταλάβουμε καλύτερα αυτό, που λέτε.
Φυσικά. Στην τελευταία ομιλία ξεκίνησα με ένα άτυπο και προφορικό συμβόλαιο συνεργασίας με το κοινό στο πλαίσιο του οποίου τόνισα κανόνες και όρους, που πρέπει να τηρούνται, ώστε να είναι η ομιλία κάτι όμορφο και ασφαλές για όλους.
Μεταξύ άλλων ζήτησα από το κοινό να μη μιλάει στα κινητά, να μη συζητούν μεταξύ τους με συνέπεια να ενοχλούν άλλους και εμένα και να μην παραβιάζουν το όριο της προγραμματισμένης ώρας λήξης της ομιλίας. Είπα χαρακτηριστικά ότι αν συμφωνούμε όλοι πως η ομιλία τελειώνει στις 14.00 τότε θα φεύγουμε. Ούτε νωρίτερα, ούτε αργότερα.
Σε εκείνο το σημείο μία κυρία, που ερχόταν για πρώτη φορά να με ακούσει, είπε ότι έπρεπε να φύγει στις 13.15 γιατί είχε μια άλλη υποχρέωση και μετά από αυτό, που άκουσε, αναρωτιόταν αν δημιουργούσε πρόβλημα και αν έπρεπε να αποχωρήσει ώστε να μη δημιουργήσει πρόβλημα.
Υποθέτετε, βεβαίως, πως το πιο εύκολο που μπορεί να σκεφθεί και να απαντήσει ένας ομιλητής είναι να της ζητήσει να μείνει και απλώς να φύγει διακριτικά. Θα μπορούσε μάλιστα να την ευχαριστήσει που ενημερώνει.
Εγώ, όμως, αφού την ευχαρίστησα, που ήρθε της ζήτησα να αποχωρήσει καθώς αν της επέτρεπα να μείνει θα καθρέφτιζα ουσιαστικά το εντελώς αντίθετο από αυτό, που έλεγα νωρίτερα. Την προσκάλεσα σε επόμενη ομιλία και η κυρία αποχώρησε.
Δεν υπολογίσατε το κόστος μιας τέτοιας κίνησης; Δεν σας πέρασε από το μυαλό ότι μπορεί να θυμώσει ή να απογοητευθεί και να μην ξανάρθει;
Πάντα υπάρχει κόστος όταν επιλέγουμε να κάνουμε το Α και όχι το Β. Δε μπορούμε να προβλέψουμε τις συνέπειες των πράξεων μας παρά να τις υποθέσουμε.
Σαν άνθρωπος συνηθίζω να υποθέτω θετικά και όχι μόνο αρνητικά. Με άλλα λόγια η κυρία αυτή πέρα από το ότι μπορεί να θύμωσε ή να απογοητεύθηκε και επομένως να μην ξανάρθει, μπορεί, επίσης, να εκτίμησε την ειλικρίνεια μου ή να ενθουσιάστηκε με κάτι τόσο διαφορετικό και να επιλέξει συνειδητά να ξανάρθει για να προχωρήσει παρακάτω.
Άρα θα λέγαμε ότι ακόμη και μια ομιλία μπορεί να λειτουργήσει θεραπευτικά; Είναι μία σύγχρονη μορφή group therapy;
Θεραπευτικά λειτουργεί σίγουρα όπως θεραπευτικά μπορεί να λειτουργήσει μία ουσιαστική συζήτηση με ένα φιλικό πρόσωπο ή μια καλή ταινία ή ένα αξιόλογο βιβλίο.
Δεν είναι, όμως, σε καμία περίπτωση μορφή θεραπείας καθώς η θεραπεία έχει πολύ συγκεκριμένο πλαίσιο, συνθήκες διεξαγωγής, απόρρητο, κανόνες, συμβόλαιο και όρια.
Πάντως έχω ακούσει πολλούς ανθρώπους να με ευχαριστούν για αυτά, που παίρνουν από τις ομιλίες και τα κάνουν τροφή για να προβληματίζονται για ζητήματά τους όπως και έχω ακούσει ανθρώπους – πολύ λιγότερους βέβαια – να λένε ότι δυσκολεύτηκαν πολύ με το υλικό, που ανακινήθηκε μέσα τους.
Και τι συμβαίνει τότε; Τους προσφέρετε βοήθεια;
Η θεραπεία δεν είναι κάτι, που προσφέρεται από τον ειδικό αλλά το αναζητά ενεργητικά ο ενδιαφερόμενος. Εάν κάποιος νιώσει πως είναι έτοιμος και κυρίως περίεργος και αποφασισμένος να εξελιχθεί προσωπικά, τότε έρχεται ο ίδιος σε επαφή με τον ειδικό, που για κάποιον λόγο επιλέγει και ξεκινά θεραπεία.
Έχετε δει, ως τώρα, ανθρώπους να σας πλησιάζουν για να ζητήσουν βοήθεια μετά από μία ομιλία;
Έχω δει και ακούσει πάρα πολλούς ανθρώπους να με πλησιάζουν μετά την ομιλία για να θέσουν προβληματικά τους θέματα υπό τη μορφή ερωτήσεων. Θέλουν να ξεκαθαρίσουν κάτι ή να πάρουν μια γρήγορη λύση, που θα τους ανακουφίσει.
Έχω δει και ακούσει αρκετούς να επιδιώκουν να με συναντήσουν στο γραφείο μου και να κάνουν κάποιες συνεδρίες, που προσωπικά θα τις χαρακτήριζα αναγνωριστικές.
Αυτοί, όμως, που εμπλέκονται με όλη τους τη δύναμη και παραμένουν σε θεραπευτική σχέση είναι λίγοι.
Πώς το εξηγείτε αυτό; Φταίει το ότι ζούμε σε μια εποχή που όλα και όλοι θυμίζουν fastfood;
Είναι μια καλή υπόθεση αυτό.Όπως επίσης το ότι απαιτεί μεγάλη γενναιότητα και ψυχική δύναμη το να μπει κανείς σε προσωπική θεραπεία, είτε ατομική είτε ομαδική, και πόσο μάλλον να παραμείνει.
Θα μιλήσουμε για τη θεραπεία σε επόμενη συνάντησή μας. Προς το παρόν θέλω να γυρίσουμε στο θέμα αυτών των ομιλιών. Πώς και επιλέξατε μια εκκλησία για να γίνουν αυτές οι ομιλίες; Πόσο εύκολο είναι για το κοινό να έρθει σε έναν τέτοιο χώρο για να ακούσει μία ψυχοθεραπεύτρια;
Η αλήθεια είναι ότι αυτοί, που με γνωρίζουν καλά, ξέρουν πως δεν έχω ιδιαίτερες επαφές με εκκλησιαστικούς χώρους. Πιστεύω στο Θεό και έχω τις πολύ προσωπικές μου αντιλήψεις αλλά ως εκεί.
Η Παναγούδα είναι η εκκλησία, στην οποία πέρασα από παιδί όλες τις Μεγάλες Εβδομάδες της ζωής μου και είναι μία εκκλησία, που από την εποχή του αείμνηστου αρχιμανδρίτη Αριστοβούλου Πύρτσου, άφησε πίσω της πολύ σημαντικό έργο.
Χορωδίες, ορχήστρες, συναυλίες έως και το Ανοιχτό Πανεπιστήμιο, που πραγματοποιήθηκε το 2005-2006 και γνώρισε μεγάλη επιτυχία.
Στις μέρες μας ο προϊστάμενος του ναού, αρχιμανδρίτης Γεννάδιος Μπαγιαρτάκης, συνεχίζει άξια το έργο του προκατόχου του και δε θα μπορούσα να αντισταθώ σε μία τόσο δελεαστική πρόταση όπως αυτή της διεξαγωγής ενός κύκλου ομιλιών υπό το πρίσμα της ψυχοθεραπείας.
Θέλετε να μου πείτε δηλαδή ότι δε δέχεστε καμία λογοκρισία στο περιεχόμενο των ομιλιών;
Η λογοκρισία εξυπηρετεί συγκεκριμένους σκοπούς και συμφέροντα. Λογοκρίνει κανείς κάτι, που απορρίπτει ή που τον απειλεί. Ο λόγος μου δεν απορρίπτεται από τη στιγμή που με προσκάλεσαν ως ομιλήτρια και ούτε απειλεί κανέναν καθώς εκφράζω τις απόψεις μου με κάθε σεβασμό προς το χώρο και τους ανθρώπους, που με φιλοξενούν.
Θα είχε πράγματι ενδιαφέρον να έρθει κάποιος να ακούσει μια ομιλία για να δει ότι υπάρχουν και οι φωτεινές εξαιρέσεις αρμονικής συνύπαρξης δύο διαφορετικών επιστημών, που εξακολουθούν να διαφωνούν αλλά επίσης συναντώνται γνωστικά.
Επόμενο θέμα, λοιπόν, είναι η απληστία, η λαιμαργία και η λαγνεία. Είναι πολλοί αυτοί, που συμπεριφέρονται έτσι στις μέρες μας αλλά το αναγνωρίζουν; Έρχονται σε εσάς για να το λύσουν ως πρόβλημα;
Ο λόγος, που θα οδηγήσει κάποιον με παρόμοιες συμπεριφορές στο γραφείο ενός ψυχοθεραπευτή, είναι συνήθως το ανικανοποίητο. Αναγνωρίζει, με άλλα λόγια, την υπερβολή του και πολύ συχνότερα διαπιστώνει πως όσα κι αν έχει ή ό,τι κι αν κάνει, δεν του δίνει χαρά ούτε τον ολοκληρώνει.
Και ποιο είναι το θέμα της τελευταίας ομιλίας αυτού του κύκλου;
Ο φθόνος… θα κλείσουμε εξίσου δυναμικά όπως αρχίσαμε. Κυριακή 30 Νοεμβρίου θα είναι ο επίλογος αυτού του κύκλου μέχρι να καλωσορίσουμε νέες ομιλίες μετά τις γιορτές.
Θα σας δούμε στον ίδιο χώρο από το νέο έτος;
Όχι. Βρίσκομαι ήδη σε συζητήσεις με διαφορετικούς χώρους και πολύ σύντομα θα ανακοινωθούν οι νέοι κύκλοι ομιλιών. Ελπίζω ως τότε να μιλήσουμε ξανά και να μου δώσετε βήμα για να επικοινωνήσω με τους αναγνώστες σας
Θα είμαστε σε επαφή λοιπόν. Σας εύχομαι καλή επιτυχία στις επόμενες ομιλίες και κρατώ από την κουβέντα μας το ότι δύο διαφορετικοί χώροι μπορούν να συνυπάρχουν αρμονικά και όχι μόνο να συγκρούονται.
Αυτό άλλωστε είναι και το ζητούμενο. Όλοι γύρω μας κάνουν λόγο για διαφορετικότητα και αποδοχή της αλλά ελάχιστοι πραγματικά το υποστηρίζουν ουσιαστικά.