Σκηνοθετεί σε απόδοση κειμένου και μουσική επιμέλεια δική του το έργο του Ζαν-Κλωντ Γκραμπέρ «Το Ραφτάδικο» το οποίο παρουσιάζεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα από το ΚΘΒΕ.
Συνέντευξη στο Σωτήρη Ζήκο.
Ποια είναι η υπόθεση και τα πρόσωπα του έργου; Η υπόθεση βασίζεται στις σχέσεις των ανθρώπων στην καθημερινή ζωή, στα χρόνια που ακολούθησαν την απελευθέρωση του Παρισιού απ’ την Γερμανική κατοχή. Χρόνια δύσκολα για τους ανθρώπους αλλά και γεμάτα ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο και έρωτα για την ζωή. Βιώνοντας αυτή την απλή -και συγχρόνως γεμάτη προβλήματα προσωπικά και μη- καθημερινότητα, τα πρόσωπα του έργου ατενίζουν με αισιοδοξία το μέλλον. Αντιτάσσονται σε κάθε μορφή βίας -ψυχική και σωματική- και προχωρούν, με αισιοδοξία για να συναντήσουν το αύριο.
Πότε γράφτηκε το έργο και ποια υπήρξε η θεατρική του διαδρομή; Γράφτηκε το 1979, παίχτηκε για πρώτη φορά στο Εθνικό θέατρο της Γαλλίας Οντεόν αποσπώντας διθυραμβικές κριτικές και έκανε διεθνή καριέρα, κερδίζοντας πολλά βραβεία, αναδεικνύοντας τον συγγραφέα του σ’ έναν από τους σημαντικότερους σύγχρονους συγγραφείς παγκοσμίως.
Ποιες αναλογίες της μεταπολεμικής Γαλλίας με το τώρα και την Ελλάδα αναζητήσατε στην “ανάγνωσή” του; Μπορεί να μη ζούμε έναν πόλεμο όπλων στην Ελλάδα – άλλα ζούμε έναν άλλο πόλεμο ανάλογο και μέσα απ’ αυτόν αναγκαζόμαστε να πορευτούμε. Επίσης, βιώνουμε και μια ανάλογη μορφή βίας. Το μήνυμα του Γκραμπέρ είναι διαχρονικό και σίγουρα έχει πολλές “αναγνώσεις”. Διαλέγω την “ανάγνωση” εκείνη που θα έχει να πει κάτι στον σημερινό έλληνα θεατή και θα τον κάνει και να νιώσει και να σκεφτεί. Που θα τον κάνει, μέσα απ’ τα γέλια και τα δάκρυα, ν’ αντιμετωπίσει, έχοντας για μόνο σύμμαχο του τον χρόνο που όλα τα σβήνει, όπως λέει ο συγγραφέας στο έργο, αυτήν τη κατάσταση. Παρόλα αυτά κι ενώ πρέπει να βρούμε τη δύναμη να συνεχίσουμε να ζούμε, κάποιες πληγές όσο και να επουλωθούν, θα υπάρχουν πάντα.
Σκηνοθετικά πάνω σε ποιους άξονες προσεγγίσατε το έργο; Επανατοποθέτησα το έργο σ’ ένα κλίμα ονείρου -εφιάλτη- προσπαθώντας να δώσω μια άλλη διάσταση στο κείμενο του. Προσπάθησα να το απαλλάξω από κάθε νατουριστικό στοιχειό και ενώ είναι ενταγμένο στο χρόνο, να το επανεντάξω στο άχρονο. Προσπάθησα τα πρόσωπα, όλα αναγνωρίσιμα, άνθρωποι της διπλανής πόρτας, να μιλούν για το χτες, να εννοούν το σήμερα και να προφητεύουν -αν δεν προσέξουμε — το αύριο. Επίσης, προσπάθησα να απαλλάξω το έργο ερμηνευτικά από παρωχημένους υποκριτικούς κώδικες, να σπάσω το φράγμα ανάμεσα στο κωμικό και το τραγικό και να χαρίσω στα πρόσωπα, βάζοντας το μαχαίρι στο κόκκαλο, κουράγιο για να προχωρήσουν μέσα απ’ τις ανάγκες που επιβάλει η ζωή. Γέμισα επίσης την παράσταση του «Ραφτάδικου» με πασίγνωστες μελωδίες και τραγούδια εκείνης της εποχής, δίνοντας έτσι ένα στίγμα συνοδηπόρευσης με την Ιστορία αλλά και μέσα απ’ την φωνή της Πιάφ και των άλλων τραγουδιστών, θέλησα το στίγμα αυτό, να μεταλλάσσεται σε διαχρονικό.
Πώς βλέπετε τα θεατρικά πράγματα στη χώρα την εποχή της κρίσης; Έχω πει κατ’ επανάληψη πως θέλω να βλέπω το ποτήρι μισογεμάτο και όχι μισοάδειο. Θέλω να ελπίζω πως βιώνουμε μια μεταβατική περίοδο. Η ιστορία έχει αποδείξει πως στις δύσκολες περιόδους, οι άνθρωποι ζητούν καταφύγιο στην Τέχνη. Στα χρόνια της γερμανικής κατοχής, τα θέατρα ήταν γεμάτα. Οι άνθρωποι του Θεάτρου, ας αναλογιστούν τις αξεπέραστες δυσκολίες που περνάει η ελληνική κοινωνία σήμερα κι ας προσπαθήσουν να συμβάλλουν, με το δημιουργικό τους έργο, στο να βρεθεί διέξοδος, ακόμα κι εκεί που δεν υπάρχει.
info:
«Το Ραφτάδικο» στη Μονή Λαζαριστών