Η ταινία της ημέρας: M/ Ο δράκος του Ντύσελντορφ (1931)

Written by

Σκηνοθεσία: Fritz Lang

Παίζουν: Peter Lorre, Ellen Widmann, Inge Landgut

Υπόθεση:  Ένας κατά συρροή ψυχοπαθής δολοφόνος, μετά από ένα ειδεχθές έγκλημα που σχετίζεται με ένα παιδί, βρίσκεται στο στόχαστρο της αστυνομίας και των ομάδων κρούσης που δημιούργησαν άνθρωποι του υποκόσμου για να τον πιάσουν.

Γιατί να την δω;: Όταν ακούμε Fritz Lang μας έρχεται στο μυαλό το αριστουργηματικό Metropolis. Όχι άδικα βέβαια. Είναι μία από τις καλύτερες ταινίες που γυρίστηκαν ποτέ όμως της έλλειπε ένα στοιχείο: αυτό της ομιλίας. Ο Δράκος του Ντύσελντορφ, η πρώτη ομιλούσα ταινία του Lang, είναι κατά την γνώμη μας το πιο ολοκληρωμένο του έργο. Σκηνοθετική ωριμότητα, φωτογραφική πληρότητα, υποκριτική πρωτοτυπία. Ο πρώτος serial killer του παγκόσμιου σινεμά είχε την τύχη να πέσει στα χέρια του Peter Lorre. Ας τα πάρουμε με την σειρά.

Η Γερμανία εκείνης της εποχής είναι έτοιμη να δεχτεί στην αγκάλη της τον Χίτλερ. Το ζοφερό κλίμα και η παγκόσμια ανησυχία των υγιώς σκεπτόμενων ανθρώπων αυξάνει μέρα με την μέρα και δημιουργεί το μαύρο σκηνικό της ηρεμίας πριν την καταιγίδα. Ο Lang, πάντα πολιτικά ανήσυχος (αν και λιγάκι αντιδραστικός σε πολλά του σημεία- χαρακτηριστικό παράδειγμα το τέλος του Metropolis) φτιάχνει την ατμόσφαιρα που επικρατεί στην Γερμανία του ’30. Η αστυνομία αδυνατεί να πιάσει τον δολοφόνο οπότε αναλαμβάνουν δράση οι κακοποιοί. Όπου υπάρχει κενό στην άσκηση ή υλοποίηση της εξουσίας καλούνται να αναλάβουν δράση οι πολίτες. Εδώ όμως έχουμε κακής πάστας πολίτες. Το κατακάθι της κοινωνίας.

Το δίκαιο, η αστυνόμευση, η προστασία και τελικά ολόκληρη η δομή του κράτους αντικαθίσταται από κάποιους αυτόκλητους τιμωρούς και προστάτες. Η γερμανική κοινωνία βρίσκεται σε εγρήγορση. Το κακό έρχεται με βήματα αργά αλλά σταθερά. Τα λαϊκά δικαστήρια όπως αυτό που στήνεται στο τελευταίο κομμάτι της ταινίας θα αντικατασταθούν με δίκες παρωδία όπου οι αντιφρονούντες θα εκτελούνται χωρίς δεύτερη σκέψη για αδικήματα που κρίνονται από κάποιους ως ειδεχθή. Τι κρύβει μέσα του όμως ο καθένας; Πρέπει να τιμωρούνται οι ψυχικά ασταθείς; Λαμβάνεται υπόψη η μάχη που δίνει ο δολοφόνος με τον εντός του δαίμονα; Είναι ένας άρρωστος που χρειάζεται βοήθεια ή ο Βελζεβούλ προσωποποιημένος; Και τελικά, ποιος είναι υπεύθυνος για να αποφανθεί για τέτοια λεπτά ζητήματα;

Φωτογραφικά είναι ξεκάθαρη η επιρροή από τον γερμανικό εξπρεσιονισμό που λίγα χρόνια νωρίτερα είχε για τα καλά εδραιωθεί ως τρόπος φωτογραφικής παρουσίασης του κακού, του τρομακτικού , του σκοτεινού. Οι αρχιτεκτονικές μορφές και τα πολλαπλά επίπεδα έρχονται να δέσουν άρτια με το λαβυρινθώδες σκηνικό που δημιουργείται. Που θα βγεις και που θα καταλήξεις; Ποιος είναι ο κυνηγός και ποιος ο κυνηγημένος; Λίγα χρόνια μετά την προβολή της ταινίας, δυστυχώς όλος ο κόσμος έμαθε από πρώτο χέρι ποιος είναι ο τιμωρός. Και ο Fritz Lang μη αντέχοντας την ναζιστική θηριωδία αυτοεξορίστηκε χωρίς όμως ποτέ να καταφέρει να φτιάξει κάποια ταινία άξια του παρελθόντος του.