Θρησκεία: το όπιο του λαού; Η απόλυτη ανάγκη των ανθρώπων (πιστών και δήθεν άπιστων; ) Στήριγμα και παρηγοριά; Ή παραμύθια; Τι είναι τελοσπάντων αυτή η θρησκεία, που στο όνομα της γίνονται οι μεγαλύτεροι πόλεμοι, οι μεγαλύτεροι διαχωρισμοί μεταξύ των ανθρώπων κι οι μεγαλύτερες και πιο αποτρόπαιες δολοφονίες;
Εξετάζοντας το θέμα από την ιστορική του σκοπιά, η θρησκεία ήταν από τις πρώτες ανακαλύψεις του ανθρώπου, είτε έφτιαχνε τοτέμ, είτε πίστευε στον θεό Ήλιο και στο θεό Ποταμό, ένα είναι σίγουρο. Πάντα είχε ανάγκη από μια δύναμη ανώτερη την οποία θα εμπιστευόταν τις δύσκολες στιγμές.
Μέσα στα χρόνια που πέρασαν δημιουργήθηκαν τόσες πολλές θρησκείες, και τόσες πολλές αιρέσεις εμφανίστηκαν κι εξαφανίστηκαν που θα μπορούσαμε σχεδόν να παρομοιάσουμε, με λίγη ελαστικότητα, την θρησκεία με την μόδα. Κάποια είναι πιο κλασικά κομμάτια, και κάποια αποκτούν ανάλογα με τους καιρούς και τις συνθήκες οπαδούς. Μπορεί ακόμη, να επιτάσσει το lifestyle σου την θρησκεία που θ’ ακολουθήσεις. Είναι κι αυτός ένας δρόμος. Βέβαια, έχουν περάσει πάρα πολλά χρόνια απ’ την τελευταία φορά που δημιουργήθηκε κάποια νέα θρησκεία, αλλά όχι και τόσα από την τελευταία φορά που κάποιος έπειθε Αμερικανούς να του γράψουν τις περιουσίες τους, παρουσιαζόμενος ως προφήτης πριν τον Μεσσία. Έναν Μεσσία που η ανθρωπότητα τον περιμένει χρόνια και χρόνια.
Η θρησκεία μπορεί να μας φανατίσει, είναι γνωστό αυτό. Άλλη μια ενδιαφέρουσα παρομοίωση: οι διάφορες θρησκείες είναι σαν τις διάφορες αθλητικές ομάδες που υπάρχουν. Αν υποστηρίζεις κάποια, δεν μπορείς να υποστηρίζεις και την άλλη κι έρχεσαι σ’ αντιπαράθεση με τους αντιπάλους σου, γιατί για εσένα, η δική σου ομάδα είναι η καλύτερη και η μονίμως αδικημένη. Αντιστοίχως, η δική σου θρησκεία λέει την αλήθεια, είναι η αλήθεια, και μόνο εσύ ξέρεις ποιος είναι ο πραγματικός θεός. Καλά ως εδώ. Ας είσαι οπαδός, μην γίνεσαι και χούλιγκαν. Δεν πρέπει. Δεν θα πας στον παράδεισο. Ή θα χαλάσεις το κάρμα σου. Ή ό,τι είναι να γίνει τελοσπάντων.
Όσοι τώρα, ισχυρίζονται πως είναι άθεοι, φτιάχνουν μια θρησκεία από μόνοι τους. Την θρησκεία του “δεν πιστεύω σε τίποτα και κανέναν, δεν υπάρχουν ανώτερα όντα, υπάρχει μόνο το σύμπαν, η φύση, ένα big bang και τελείωσε”. Και γιατί να μην σκεφτόμαστε ότι έτσι ουσιαστικά θεοποιούμε την φύση και το σύμπαν όπως κάνανε κι οι άνθρωποι χιλιάδες χρόνια πριν; Επειδή, δηλαδή, δεν προσφέρουμε θυσίες και δεν προσεύχομαστε για χάρη του big bang; Κι αν σκεφτόμασταν ότι η λέξη Θεός είναι απλώς ένα ψευδώνυμο για να ντύσουμε το σύμπαν, για να μας είναι πιο οικεία έννοια; Και γι’ αυτό κατασκεύασε και κάθε λαός τη δική του θεολογία και μυθολογία; Αν για μας τώρα είναι ασύλληπτο το μέγεθος του σύμπαντος και τα παράλληλα σύμπαντα, και δεν χωράει ο νους μας πώς δημιουργήθηκαν αυτά και πώς (και γιατί) δημιουργηθήκαμε κι εμείς, τι να πούνε τότε κι οι άνθρωποι εκείνοι που δημιουργήσαν τις πρώτες θρησκείες. Άλλο που εμείς σήμερα συνεχίζουμε να τις ακολουθούμε.
Και πώς εξηγείται ότι ακόμα κι αυτοί που είναι άθεοι, συνειδητά ή μη, επικαλούνται στις δύσκολες ώρες τον θεό; Τον όποιο θεό; Θέλουν να πιστέψουν σε κάτι ανώτερο; Υπάρχει θεός; Δεν υπάρχει θεός; Νομίζω πως τελικά το αν υπάρχει ή όχι, είναι κάτι τελείως διαφορετικό από την ύπαρξη των θρησκειών, από εκπροσώπους του επί γης, από ναούς κι από τελετουργίες.
Θα κλείσω με κάτι πολύ προσωπικό, με μια σκέψη που έκανα μικρή για τον θεό. Όταν άκουγα, ότι κάθε λαός πιστεύει σ’ έναν άλλο θεό, σε μια άλλη θρησκεία, πάντα φανταζόμουν, έναν κύριο ντυμένο να ίπταται σε στάση οκλαδόν πάνω από κάθε χώρα, μόνο που φορούσε διαφορετικά ρούχα για κάθε χώρα.
Ίδιος κι ένας για τον εαυτό του, διαφορετικός και πολλοί για ανθρώπο.